भएको सविधान सभाबाट संविधान नलेख्नेले किन खोजेको नयाँ जनादेश

मेकबहादुर पुन मगर

२०६५ साल चैत्र महिनामा संविधान सभाको लागि गरिएको चुनावलाई हाम्रा यी नेताहरुले संसदीय चुनावको लागि भएको चुनाव जस्तै गरि घरिघरि सत्ता प्राप्तिको लागि लडेर आफु र आफ्नो पार्टीलाई व्यस्त गरिराखे । कहिले प्रचण्ड, कहिले नेपाल, कहिले खनाल त कहिले भट्टराई प्रधानमन्त्री बने । तर जुन उद्देश्यको लागि चुनाव गरिएको थियो, ४ वर्षको अन्तिम क्षणमा आएर नेपाली जनता निराश भएका छन् देशका यी नेताहरुसँग । गणतन्त्रको ५ औं वर्ष गणतन्त्र नेपालको संविधान घोषणा भएको उपल्क्षयमा आज जेठ १५ गते हर्षोल्लासपूर्ण तरिकाले मनाउने भनेर बसेका नेपाली जनताले संविधान सभाको चुनावको सिफारिश प्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराईले गरेको समाचार मध्य रातमा सुने । पाँचौ गणत्रन्त दिवसको ब्यानर हेलिकप्टरले टुँडिखेल माथि ल्याउँदा त्यो ब्यानरले खिल्ली उडाएको झैं लाग्यो । यो महसुस नेताहरुलाई ग¥यो कि गरेन । तर जनता त्यो ब्यानर देखेर हिस्स भएका होलान भन्ने लागेको छ ।

यसरी देश अन्यौलतापूर्ण स्थितिमा रहेको अवस्थामा नेपाल यो भन्दा पहिले पनि २००७ साल, २०१७ साल, २०४७ साल र २०६२–०६३ सालको आन्दोलनबाट यहाँ सम्मको यात्रा तय भईआएको हो । देश अहिले विभाजन उम्मुख छ । ०६२–०६३ सालको आन्दोलन संघीयताको लागि पनि भएको हो । तर संघीयताले देश टुक्र्याउँछ भन्ने हरुले जायज मुद्दा हरुको पनि सल्यक्रिया गरिरहेकाछन् । समाजलाई अगाडि हैन पछाडि धकेल्न खोजिरहेकाछन् । जायज मागको मुख बन्द गरिदिएकाछन् ।

तर तिनले भन्न सकेका छैनन् यदि संघीयताले देश टुक्र्याउने भए अमेरिका, भारत टुक्रिने थियो । यी देशहरु त टुक्र्एिको छैन त ? नेपालमा पनि पहिले नै नेताहरुले अधिकार दिएको भए अहिलेको स्थिति आउने नै थिएन । तर केही जातिले मात्र सत्ताभोग, सुविधा र सरकारी आयोजनाबाट लाभ लिने तर उत्पीडित जनता भने हिजो भन्दा पनि बढी दुर्गतिमा जाने भएपछि तिनले आफ्नो अधिकार सुनिश्चितता गर्न लागेका हुन् । यो अधिकार र पहिचान प्राप्तिको आन्दोलन गलत पक्कै थिएन र छैन तर सत्ताधारीहरु यसलाई बदनाम गराउन उद्दत छन् ।

संविधान सभामा ६०१ जना जम्बो सभासदहरु चुनिएर अहिलेसम्म नेपाल सरकारको तर्फबाट ९ अर्ब सकिएको रहेछ । विदेशी दातृ संस्थाले सहयोग गरेको रकमको यहाँ कुनै लेखाजोखा छैन । यसको समेत हिसाब गर्ने हो भने यस अंकको तेब्बर हिसाब आउँला । एक युगमा एक पटक आउने चुनाव भनेर गरिएको संविधानसभा चुनाव अब नेपालमा चाहिं एक युगमा दुई पटक आउने भएको छ । नेपाली जनताको मतबाट पुगेका सभासदहरु केवल रबर स्टाम्प जस्तो भई मुकदर्शक भएर बस्न बाध्यता बनाए मुख्य ३ दलका नेता र मधेसी शीर्ष नेताहरुले । यसरी यत्रो सभासदहरुलाई मात्र रबर स्टाम्प बनाउनु थियो भने किन यति विध्न सभासद बनाएर भत्ता खुवाउने योजना गरे अदुरदर्शी यी नेताहरुले । नेता भनेको भविष्यको योजना गर्ने हो तर हाम्रा यी काइते नेताहरुले केवल सत्ता साझेदारी र सत्ता प्राप्तिको लागि मात्र आपसमा जुधे र निरर्थक रुपमा ४ वर्षको समय स्वाहा पारे– नाटक मञ्चन गरिरहे । अरुलाई वेवकुफ बनाइरहे ।

एकै पार्टी भित्र पनि कुनै मेलमिलाप भएन । दुई पार्टी, तीन पार्टी र चार पार्टी भन्दै जनतालाई छारो हाल्ने काम गरि नेताहरुले अहिलेसम्म नाटक मञ्चन गरिरहे । प्रधानमन्त्रीको चुनाव १७ पटक सम्म भयो । १२ औं पटक सम्म पार्टीहरुले आफ्नो अनुकुल संविधान संशोधन गरिरहे । यसरी ४ वर्षमा १२ औं पटक सम्म संविधान संशोधन गरेको भनेको १२ औं पटक सम्म पार्टीहरु असफल भए  भन्ने अर्थ हो । यस्तो भयो भने के हुन्छ भन्ने हेक्का नराख्ने यी नेताहरु कति दुरगामी रहेछन् भन्ने यहाँनेर स्पष्ट हुन्छ ।

संविधान निर्माण गर्न पुगेका सभासदहरु कोही ज्यान मार्ने मुद्दामा मुछिएका, कोही अपहरण काण्डमा मुछिए, कोही रातो पासपोर्ट दुरुपयोग काण्डमा परे कोही अर्को पार्टीको सभासदलाई चप्पलले हान्ने काण्डमा परे । यसरी ३ करोड नेपालीको भविष्य निर्माणको लागि पुगेका सभासदहरु केवल आफ्नो पारिवारिक तथा पार्टीगत स्वार्थको लागि हरेक पटक प्रयासरत भएकै कारणले पनि यो स्थिति आएको हो ।

२ वर्षमा संविधान निर्माण गर्ने भन्ने नेताहरु असमर्थ भए यसर्थ समय थप गर्दै ४ वर्षमा यी सभासदहरुले जनतालाई संविधान दिन्छु भन्दै समय बढाइरहे । संविधान निर्माण कै क्रममा रहेको बेला नेपाली कांग्रेस नयाँ जनादेशमा जानुपर्छ भन्दै भाषण गर्दथ्यो । पछि एमालेले पनि त्यही भाषा बोल्न लागेको थियो । पार्टीका शिर्षस्थ नेताहरु राज्य पुनरसंरचनाको खाका कोर्न असमर्थ भएकै कारण अहिले यो स्थितिमा आईपुगेको हो । त्यत्रा सभासदहरु केवल शिर्षस्थ नेताहरुको कुरा मिल्छ÷मिल्दैन भन्ने कुरा कुरेर संविधान सभाहलमा बस्नु बाहेक केही गर्न सकेनन् । यसरी यिनै शिर्षस्थ नेताहरुकै निर्णयमा संविधानको खाका कोरिने हो भने किन देशले त्यत्रो सभासदहरुको भत्ताको भार बोकाएका हुन् ? अब सरकारी स्तरबाट खर्च भएका ती खर्चको हिसाब गर्नु त छँदैछ बितेको त्यो ४ वर्षको पनि हिसाब माग्ने बेला आएकोछ । अनि चुनावमा जान हिम्मत नगर्ने नेताहरुले फेरि किन नयाँ जनादेशमा जानुपर्छ भन्दै भाषण गरेका हुन् ? अब यथार्थमा नेपाली जनताले यी सबैको हिसाब चुनावको बेला दिनेछन् । अब पार्टीको कार्यकर्ता भएर होइन नेपाली जनता भएर सोच्न बाध्य भएका छौं हामी पिछडिएका, उत्पीडित जनता ।