A+ A A-

हामी नेपालको नाम नै परिवर्तन गर्न चाहदैनौ

माया घले मगर



ईजरालय - हाम्रो देशको नाम  सुन्दै सुन्दर लाग्छ हेर्दै सुन्दर लाग्छ, जहाँ प्राकृतिकले दिएको सुन्दरता बिश्वको उच्च स्थानमा रहेको सगरमाथा नेपाल भागवान गौतम बुद्ध जन्मिएका स्थल हो सुन्दर शान्त नेपाल हाम्रो देशको लोकप्रिय नाम हो "नेपाल' जहाँ मानब अधिकार हनन् भएको छ चेलीबेटीहरुलाई कौडीको भाउमा बेचबिखन गर्ने गरिएको छ, महिलाहरु लाई बोक्सीको आरोपमा मूलमन्त्र खुवाउने चलन चलीएको छ, हिंसात्मक गतिबिधि गर्ने देखि एउटा मानबले छुएको अर्को मानबले पानी नपिउने चलन चली आएको छ, मानिसहरु बिमारी हुदा धामी झाक्रीको विश्वास गर्ने र अकाल मै ज्यान जानेहरु कति छन् यस्तो चलन चलीआइरहेको छ, यस्ता रुढीवादी, अन्धबिस्वास चलनहरु,


हामी चाहदैनौ महिलालाई परिवर्तन गरेर पुरुष परिवर्तन गर्न
हामी चाहदैनौ ब्रामण जातीलाई परिवर्तन गरेर  दलित जाती परिवर्तन गर्न
हामी चाहदैनौ आदिबासी जनजातीलाई परिवर्तन गरेर ब्रामण जाती परिवर्तन गर्न
हामी चाहदैनौ नेपालको नाम परिवर्तन गरेर मिनी अमेरिका परिवर्तन गर्न
चाहदैनौ नेपालको नाम परिवर्तन गरेर मिनी युरोप परिवर्तन गर्न


हामी चाहन्छौ सर्वोच्चको न्यायपालिका, कार्यपालिका, व्यबस्थापिका बाट परिवर्तन गरेर स्थानीय निकाएको गाउपालिका सम्म सबै जाती, सबै भाषी, महिला/पुरुष, सबै धार्मिकहरुको अधिकारको सुनिश्चितता होस् सबै जनताहरुले बाच्न पाउने अधिकार होस् त्येसैले हामी चाहन्छौ समाजमा भएको अन्धबिस्वास, असमानता, पछाउटेपन, रुढीवादी लाई अन्त्य गरि सबै मानिसहरुले बाच्न पाउने अधिकारहरुको सुनिश्चितता गरि परिवर्तन गर्न चाहन्छौ | अनि मात्रै बिश्वले चिनीओस सुन्दर शान्त देश नेपाल भनेर |

 

Last Updated on Saturday, 01 April 2017 03:33

Hits: 636

बिउझिएका नेपाली गाउले महिला

गोबिन्द घर्ती

चैत्र ६ । राज्यको हरेक क्षेत्रमा महिलाहरुको समान सहभागिता हुनु पर्ने रुपन्देहीको देवदहमा आयोजित एक कार्यक्रमका वक्ताहरुले बताएका छन् । उनीहरुले संविधानमा महिालहरुको अधिकार स्थापित भएपनि कार्यान्वयन गर्न कठिनाई रहेकोमा जोड दिएका थिए । देवदह–४, भवानीपुरमा आयोजित विउझिएका नेपाली गाउले महिला सञ्जाल रुपन्देहीको जिल्ला अधिवेशनको अवसरमा बोल्ने वक्ताहरुले उक्त कुरा बताएका हुन । कार्यक्रमका वक्ताहरुले समाज परिवर्तन गर्न महिलाहरु लाग्नु पर्ने भन्दै प्राप्त अधिकारलाई सुनिश्चित गर्न महिलाहरु नै सक्रिय भएर लाग्नु पर्नेमा जोड दिएका थिए ।
उनीहरुले दलिय स्वार्थ भन्दा माथि उठेर अधिकार प्राप्तीको लागि सम्पूर्ण महिलाहरु एकजुट हुने पर्नेमा जोड दिदै महिलाहरुको क्षमता बृद्धिका लागि राज्यले महिलाहरुलाई शसक्तिकरणका कार्यक्रम गर्न आवश्यक रहेको बताएका थिए । विउझिएका नेपाली गाउले महिला सञ्जालका अध्यक्ष सिता पोखरेलको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा देवदह नगरपालिकाका निमित्त प्रमुख विनोद ज्ञवाली, महिला जागरण सहयोग समुहका अध्यक्ष निर्मला चौधरी, महामाया भवानी माविका सहयाक प्राचार्य हुमनाथ पाण्डे, शहरी स्वास्थ्य विकास केन्द्रका अध्यक्ष लिलावल्लभ भट्टराई लगायतले आ–आफना भनाई राखेका थिए ।
अधिवेशनले सिमा चौधरीको अध्यक्षतामा विउझिएका नेपाली गाउले महिला सञ्जाल रुपन्देहीको समिति गठन गरेको छ । जसको उपाध्यक्षमा देवु भट्टराई, सचिवमा सरस्वती थापा, सहसचिवमा सृजना थापा, कोषाध्यक्षमा शुसिला भट्टराई रहेका छन । अन्य सदस्यहरुमा अस्मिता गिरी, ओम कुमारी चौधरी, पुन्ती मुसहर, निर्मला तामाङ्ग रहेका छन । त्यसैगरी सिता वस्याल, कमला भट्टराई, तारा भट्टराई, टिका कुमारी पाण्डे, विष्णु घिमिरेलाई सल्लाहकारमा चयन गरेको छ । लिलु गुरुङ्गको स्वागत र सरस्वती पोखरेलको संचालनमा कार्यक्रम सम्पन्न भएको थियो ।

Last Updated on Monday, 20 March 2017 12:20

Hits: 275

नारी आफैले आफ्नो सुरक्षा र अधिकारको पहल गरौ

माया घले मगर


Image may contain: text

ईजरायल, मार्च ४ - बिश्वभर अन्तर्राष्ट्रिय नारी दिवस मार्च ८ तारिख को दिन मनाउदै आइरहेको छ प्रत्येक बर्ष नेपालमा पनि बिभिन्न कार्यक्रमको योजना गरि बिभिन्न संघसंस्था द्वारा अन्तर्राष्ट्रिय नारी दिवस मनाउदै आइरहेको छ |

महिलाहरु हकमा काम गर्ने संघसस्थाहरु द्वारा गरिएको गत वर्ष सर्वेक्षण अनुसार बिश्वमा ३ मध्य १ महिलाले जिबनको कुनै पनि समयमा हिंसा भोग्नु परेको तथ्यांक सार्बजनिक गरिएको थियो | दक्षिण एशियामा झन्डै ५०% महिलाहरु हिंसाबाट पिडित छन्,अझ नेपालमा कुरा गर्ने हो भने बिगत ७ महिनाको अबधिमा झन्डै १४ सय भन्दा बढी महिलाहरु हिंसाको शिकार भएको तथ्य महिला पुनर्स्थापना केन्द्र ओरेकले सार्बजनिक गरेको थियो | महिला माथि हिंसा गर्नेमा बढी छिमेकी तथा आफ्नै श्रीमान हुने गरेका छन् भने हिंसाको रुपमा बलात्कार, हत्या तथा चेलीबेटी बेचबिखन प्रमुख रहेको छ |

राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा बिभिन्न प्रकारको नीति तथा सम्झौताहरु महिलाको विशेष अधिकारहरुको व्यवस्था नगरिएको हैन संयुक्त रास्ट्र संघले १९९८ मा पारित मानब अधिकारको बिश्वब्यापी घोषणापत्र ले महिलाहरुको विशेष अधिकारको व्यवस्था संयुक्त रास्ट्र संघ सुरक्षा परिषदको १३२५ को प्रस्ताब, बेइजिंग घोषणा पत्र कार्ययोजना र सम्झौताहरुमाथि नेपाल सरकारले अनुमोदन त् गरेकै छ, तर बेला-बेलामा बिभिन्न प्रकारको गोष्ठी, सेमिनार, दिवस योजना गरि मनाउने गरेता पनि तर प्रभाबकारी रुपमा कार्यन्वयन गर्ने गरेको भने छैन |

महिला विरुद्धको हिंसालाई हाम्रो नेपाली समाजमा अझै पनि अपराधको मान्यता दिइदैन, त्यसैले बनाएको नीति नियमहरु मात्रै फाइलमा सिमित भएको छ भने महिला माथि हुने गरेको दुर्व्यवहार तथा हिंसाक घटनाहरु समाजमा वृद्धि हुदै गएको पाईएको छ, यसको प्रमुख कारण समाजमा चेतना तथा शिक्षाको कमि तथा सामाजिक संरचना नै रहेको छ, दक्षिण एशियाली देशहरुमा महिला लाई दोश्रो दर्जामा राखिने गरिएको छ, उनीहरुलाई पुरुष सरह आफ्नो अधिकार प्रयोग गर्न छुट छैन, महिला भएर जन्मिए पछी उनीहरुको लागि समाजले छुट्टै नीति नियमहरु लाग्ने गरेको छ, यसरि एकै समाज एकै घरमा रहेता पनि महिला पुरुष बीच हुने भेदभावपूर्ण व्यवहारले र महिलालाई कम्जोर, निरिह अनि शारीरिक रुपमा असक्षम ठान्ने मनस्थितिले गर्दा नै पुरुषद्वारा महिला माथि गरिने हिंसामा वृद्धि हुने मुख्य कारण हो |

हाम्रो नेपाली समाजमा भेदभावपूर्ण व्यवहार घर परिवार बाट नै शुरु हुने गरेको छ, एउटा परिवारले सानै देखि छोरा लाई हित्मति र आटिलो बनाएको हुन्छ, भने छोरीलाई निरिह तथा कमजोरी बनाएको हुन्छ,सानो देखि एउटा घरभित्र छोरा को अवस्था माथिल्लो दर्जाको हुन्छ उसको हरेक आबश्यकहरु आमा बुवाले खुशी भएर पुरा गरिदिन्छ बुढेसकालमा सहारा भनेर एउटा छोरा माथि उनीहरुको सम्पूर्ण ध्यान केन्द्रित हुने गर्दछ, त्येस्तै उसलाई जता जान जे गर्न छुट हुन्छ, उनीहरु माथि सामाजिक बन्देज कम हुन्छ, समाजमा छोरा ले जे गरे पनि हुन्छ उ त, केटा मान्छे भन्ने सस्कार अझै पनि छ, तर यहि समाजले छोरीको लागि बिभिन्न बन्देजहरु लगाउने गरेको छ, छोरीको हरेको क्रियाकलापहरुमा परिवार अनि समाजका आँखाहरुले हेरी रहने गरेको हुन्छ |

छोरी भएर जन्मिए पछी सधै भरि हेपिएर डराएर अनि खुम्चिएर परिवार भित्र नै बस्नु पर्दछ, भन्ने हाम्रो सामाजिक मान्यता छ छोरीलाई अर्काको नासो, अर्काको घर जानु  पर्ने जात, जस्ता उपनामहरु दिएर सानै उमेर देखि नै एउटा अस्तित्व नभएको बस्तुको रुपमा चित्रण गर्ने गर्ने परिपाटी हाम्रो समाजमा रहेको छ, सायद यस्तो भेदभावपूर्ण व्यवहारको कारणले गर्दै नै सानै देखि एउटी छोरी कम्जोर आत्मबल भएकी हुन्छे, उसमा कुनै पनि कुराको बिरोध गर्ने सामर्थ्य नै हुदैन भने एउटा छोरा भने म जे पनि गर्न सक्दछु म बलियो छु भन्ने बलियो आत्मबल भएको हुन्छ यसरि आफु माथि बिश्वास नै नभएको कमजोर आत्मबल भएको कारणले गर्दा नै सधै भरि एउटी महिलालाई अरु कसैको साथ चाहिन्छ यसै क्रममा श्रीमानबाट, परिवारबाट वा छिमेकीबाट दुर्व्यवहार भयो भनेपनि उनीहरुको  बिरोध गर्नुको साटो त्यसलाई सहि दिन्छन चुपचाप बसिदिन्छन यसबाट हिंसा गर्ने व्यक्ति लाई अझ उत्साहित हुन्छन र समाजमा यस्ता हिंसाका घटनाहरुमा वृद्धि हुदै गएको पाइन्छ |

समाजमा महिलालाई एउटा सुन्दर बस्तुको रुपमा चित्रण गरिएको पाइन्छ, महिला भन्ने बितिक्कै एउटा पुरुषको लागि राम्रो शरीर, राम्रो अनुहार, त्येसैले प्राप्त गरिहाल्नु पर्दछ भन्ने मान्यता रहेको पाइन्छ, त्यस कारण समाजमा बलात्कारको घटनाहरु वृद्धि हुदै गैरहेको पाइन्छ, एउटी महिला जब जब आफ्नो घरमा सुरक्षित हुदैन भने उनि सुरक्षाको निम्ति कहाँ जाने ? एउटी महिला भएर जन्मनुको पिडा उसको आफ्नो शरीर माथि उसको आफ्नो अधिकार हुदैन, यो भन्दा ठुलो विडम्बना, यो भन्दा ठुलो दुर्भाग्य अरु के हुन् सक्ला ?

महिला लाई हेर्ने आँखाको परिबर्तन नएसम्म सायद महिलाहिंसा रहित परिवार उन्नत र शान्त समाजको आधार नारामा मात्रै सिमित रही रहन्छ |


यदि साच्चै नै महिला माथिको हिंसा हटाउने हो भने कार्य योजना तथा सम्झौताहरु अनुमोदन गर्ने मात्र होइन, त्यसलाई व्यवहारमा पनि कार्यन्वयन गर्नु पर्यो बिभिन्न घोषणा पत्रहरुमा प्रस्तुत गरिएको महिलाको विशेष अधिकारहरुले कानुनी रुपमा मान्यता प्राप्त गर्नु पर्यो ? अझ विशेष गरेर महिलाहरुको शिक्षामा विशेष महत्वपूर्ण दिनु पर्यो किनभने शिक्षित भएमा मात्रै चेतनाको अभिबृद्धि हुन्छ, जसबाट महिलामा आत्मबल बढ्छ र अन्यायको विरुद्धमा लड्नुपर्ने साहस पनि जुट्छ, अर्को कुरा अब महिलाले नै परिवार भित्र छोरा-छोरि बिचको भेदभावपूर्ण व्यवहारको अन्त्यको लागि पहल गर्नु पर्दछ यदि दुवैलाई समान किसिमको व्यवहार दिएर हुर्काइन्छ भने छोरीले आफु कम्जोर छु, सधै अरुको सहयोगमा मात्रै बाच्न सक्दछु भन्ने सोचाई बाट पनि मुक्ति पाउन सक्दछ, यदि आत्मबल उच्च छ भने सजिलै अन्यायको बिरोध गर्नु सक्दछ |

 

Last Updated on Sunday, 05 March 2017 08:39

Hits: 511

२१औं सताप्दिमा पनि बाल बिबाह गरेको बर्ष दिन नपुग्दै गर्भवती हुने सख्या वृद्धि

माया मगर 
 
समाज अझै अन्धकारमा रुमलिएको छ, जमाना कहाँ बाट पुगिसकेको छ तर सोचाई भने उस्ताको उस्तै छ । छ-सात कक्षामा पढ्दा पढ्दै प्रेममा रमाउने, प्रेम शुरु भएको एक बर्ष नपुग्दै बिहे गर्ने र बिहे गरेको एक वर्ष  नपुग्दै गर्भवती हुने किशोरीको संख्या नेपाल अधिराज्य मै  बढ्दै गएको छ । 
 
साथी संगीहरुको लहलहैमा लागेर सानै उमेरमा बिहे गरेर गर्भवती भएका किशोरीहरुलाई स्वास्थ्य शिक्षाको राम्रो जानकारी नहुँदा जोखिमपूर्ण अवस्थामा रहेको एक अध्यायनले देखाएको छ । किशोरी उमेरमा आमा बनेकाहरुको अवस्था निकै आश्चर्यलाग्दा र जोखिमपुर्ण रहेको तथ्य फेला पारेको छ । २० बर्ष भन्दा कम उमेरमै गर्भवती हुदा आमा र बच्चा को मृत्यु हुने सम्भाबना बढी हुन्छ भन्ने सुने पनि किन र कसरी जोखिममा पर्छ भन्ने बारेमा प्रष्ट र सहि जानकारी नहुने हुदा स्वास्थ्य नै जोखिमपूर्ण अवस्थामा हुन्छ । समाजमा बिहे गरेको एक बर्ष सम्म गर्भवती नहुने महिलालाई श्रीमानले यो श्रीमती बाट बच्चा हुदैन भनेर छोड्ने, हेला गर्ने, उस्तै परे अर्काे बिहे गर्ने, देखि परिवारका सदस्य तथा छिमेकीले कुरा काट्ने भएकाले प्रेम बिबाह गरेका किशोरीहरु माथि बिहे गरेको एक बर्ष नपुग्दै गर्भबति हुन चर्काे दबाब पर्ने गरेको छ। उनीहरु नियमित स्वास्थ्य चेक जाचका लागि समेत स्वास्थ्य चौकीमा जादैनन ।
 
बिरामी भएको थाहा भई हाल्यो भने पनि बिरामी परिएको छैन ? अनि किन स्वास्थ्य संस्थामा जाने भन्दै उनीहरुले नियमित रुपमा चेक जाच समेत गराउदैनन । नियमित रुपमा स्वास्थ्य परिक्षण नगराउने र सुत्केरी हुने क्रममा समस्या परेपछि मात्र अस्पताल आउने किशोरी र उनीबाट जन्मने शिशुहरुको मत्यु हुने जोखिम बढी भएको अवस्थामा छ । जब महिला मानसिक, शारीरिक रुपमा बिकसित हुदै संग संगै शिक्षित हुन्छ अनि मात्रै एउटी महिलाले आफ्नो स्वास्थ्य, शिक्षा, रोजगार र अधिकारको बारेमा निर्णय गर्न सक्छिन ।

के हुन् त खतराहरु बाल बिबाह गर्दा हुने :-
२० वर्षको उमेर नपुगी महिलाले बच्चा जन्माउदा खेरि उनिको शारीरिक र मानसिक रुपमा बिकसित भैसकेको हुदैन त्येसैले बच्चा जन्माउदा आमा र बच्चा दुबैको ज्यान जाने खतरा हुन्छ । अर्को कुरा उनि संग स्वास्थ्य सम्बन्धि कति वर्षको उमेरमा बिबाहा गर्ने, कहिले बच्चा जन्माउने, कति वटा बच्चा जन्माउने धेरै सन्तान जन्माएमा आफ्नो स्वास्थ्य लाई के हानिकारक हुन्छ ? भन्ने यी निर्णय गर्ने क्षमता नै हुदैन ।  
गरीवी अभाव, अशिक्षा, चेतनाको कमीले बाल बिबाह गर्नेहरुको संख्यामा वृद्धि हुदै गइरहेको छ । नेपाल अधिराज्य भरिको कुना-कुनामा बाल बिबाह सम्बन्धि हानीकारक चेतनाहरू दिनु सक्यो भने यो चलन अन्त्य भएर जानेछ ।
(लेखक : नेपाल रेडक्रस सोसाईटी रिवार्ड प्रोजेक्टमा (FRCH)सम्बन्धित काम गरेको अनुभबमा)

Last Updated on Thursday, 16 March 2017 14:44

Hits: 442

बिश्व एड्स दिवस डिसेम्बर १ तारिखको दिन बिश्वभर मनाईन्छ

माया घले मगर


No automatic alt text available.

ईजरायल, फेब्ररी २० - बिश्व एड्स दिवस प्रत्येक बर्षको डिसेम्बर १ तारिखको दिन बिश्वभर लगायत नेपालमा पनि एड्सप्रति समाजमा रहेको नकारात्मक धारणालाई हटाउन बिभिन्न र्याली, चेतना मुलक कार्यक्रमको आयोजना गरि एड्स दिबस मनाउने गरिन्छ, नेपालमा एचआइभी संक्रमित पहिचान भएको  संख्या १७ हजार भन्दाबढी  पुगेको छ, एड्स तथा यौन रोग नियन्त्रण केन्द्रले तथ्यांक सार्बजनिक गरेको छ |

नेपालमा एड्सको लक्षण अनुमानित संख्या ५६ हजार भन्दा बढी पुगेको छ, यो क्रम प्रत्येक दिन करिब ६ जना नयाँ एड्स रोगीको डरले बढेको बताएको छ | ती मध्य १ जना नवजात शिशु संक्रमित हुने गरेको छ, बिश्वमा २०१० सम्ममा १,२६,००० एक लाख छब्बीस हजार भन्दा बढी मानिसहरुलाई एच आइ भी एड्स बाट संक्रमित भएको र करिब १८ लाख बढी मानिसहरुको एड्स कै कारणले बिश्वमा मृत्यु भइसकेको एड्स तथा यौन रोग नियन्त्रण केन्द्रले तथ्यांक सार्बजनिक गरेको छ | रोग लुकाउने बानी छ हेल्थपोस्टमा गएर रगत जाच नगर्नाले पनि परिवार नै एड्स संक्रमित भएर अकाल मै मृत्यु हुने गरिन्छ आयु लम्याउने औषधि एआरटी खानेको संख्या धेरै छ तर स्वस्थ्य मानिस झैँ स्वास्थ्य रहन भने सकिदैन यसको निर्मुल गर्ने औषधि भने अझ सम्म बैज्ञानिकहरुले पत्ता लगाउन सकेको छैन  |

के हो त एच आइ भी एड्स यसको परिचय :


सन् १९८१ मा साउथ अफ्रिकाबाट बादरबाट सरुवा भएर मानबहरुमा लक्षण देखियो एच आइ भी एड्स यो प्राणघातक रोग हो
एड्स को कारणले विश्वमा अकाल मै मृत्यु हुनेको संख्या दिनानु दिन वृद्धि भइरहेको छ |

के हो त एच आइ भी भनेको :


(HIV) human immunodeficiency virus
एच आइ भी  शुरुवातको अवस्थामा लक्षण देखा पर्न अवस्था हो |

के हो त एड्स भनेको :


(AIDS)acquired immune deficiency syndrome
पुरा एड्स भइसकेको अवस्था हो |

एड्स रोग लागेर चिन्तित हुनु भन्दा रोग लाग्नु भन्दा अगाडी नै हामीले यो कसरी सर्छ कसरि सर्दैन भन्ने चेतना भयो भने एड्स रोग नेपालमा निर्मूल गर्न सकिन्छ सबैभन्दा पहिला चेतना र शिक्षाको अभाबले नै नेपालमा दिनानु दिन एड्स रोगीको संख्या फैलीदै गइरहेको छ, विशेष गरेर यो एड्स रोग भारतमा मजदुर गर्न जाने पुरुषहरुबाट रोग बोकेर आउने गरिएको पाइन्छ, बिश्वका सबैभन्दा जोखिमपूर्ण संख्यामा रहेको साउथ अफ्रीका र भारतमा पहिलो नम्बरमा एड्स रोगीहरु रहेको बिश्व स्वास्थ्य संगठनको तथ्यांकअनुसार सार्बजनिक भएको थियो |

कसरी सर्छ एच आइ भी एड्स जानी राखौ :


( १ ) एड्स रोग  भएको व्यक्तिको रगत स्वस्थ व्यक्तिले लिदा एड्स सर्छ |
( २ ) एड्स रोग भएको गर्भवती महिलाले जन्माएको नवजात शुशु लाई एड्स सर्छ |
( ३ ) एड्स रोग भएको व्यक्तिले प्रयोग गरेको सुइ,सिरिन्ज,दाह्री खौरिने औजार,लाइ स्वस्थ

       व्यक्तिले प्रयोग गर्दा एड्स सर्छ |
( ४ ) धेरै जना संग असुरक्षित तरिकाले यौन सम्पर्क गर्दा एड्स सर्छ |


एड्स रोगबाट बच्ने तरिकाहरु :


( १ ) स्वस्थ व्यक्तिले अर्को व्यक्तिबाट रगत लिनुपर्दा रगत नेगेटिभ वा पोजेटिभ छ त्यो जाच गरेर

       मात्रै लिनु पर्छ नत्र हामीले पढ्दै आइरहेको छौ समाचारहरु अस्पतालको लापर्बाहीले यति 

       जना लाइ एड्स रोग सर्यो ?
( २ ) यदि महिला एड्स रोगी छ भने बच्चा जन्माउनु हुदैन
( ३ ) हामीले प्रयोग गरिने सुइ,सिरिन्ज,दाह्री खौरिने औजार,यस्ता चिजहरु नयाँ मात्रै प्रयोग गर्नु

      पर्दछ यदि पुरानो भए त्यसलाई २० मिनेट उमालेर निर्मुलीकरण गरेर मात्रै प्रयोग गर्नु पर्दछ र

        यदि अस्पतालमा प्रयोग गर्नु परेमा नया होकी होइन भनेर सोधेर मात्रै प्रयोग गर्नु पर्दछ
( ४ ) धेरै जनासंग असुरक्षित तरिकाले यौन सम्पर्क गर्नु हुदैन यदि गरेमा पनि पुरुषको लागि बच्ने

        उपाय भनेको मात्रै कण्डम हो |


 

एड्स रोग कसरि सर्दैन :

 

( १ ) हात मिलाउदा एड्स रोग सर्दैन
( २ ) हाछ्यु गर्दा एड्स रोग सर्दैन
( ३ ) जुठो खादा एड्स रोग सर्दैन
( ४ ) संगै बस्दा एड्स रोग सर्दैन
( ५ ) श्वास बाट एड्स रोग सर्दैन एड्स रोगी लाई गाउ/घरमा गरिने तिरसकार दुर-दुर् भने चेतनाको

     कमीले हुन

 

एड्स रोग लागेपछि देखिने लक्षणहरु निम्न छन् :


 

( १ ) ज्वरो आइरहने
( २ ) घाउ खटिरा आइरहने
( ३ ) जुन सुकै रोग लागे पनि औषधी खादा निको नहुने जस्तै : ज्वरो आइरहने ज्वरो को औषधि

       खादा निकै नहुने यस्ता हुन लक्षणहरु,


पाठक बृन्द यो हामी मानब जातीले जान्नै पर्ने महत्वपूर्ण स्वास्थ्य सम्बन्धि ज्ञान हुन यसलाई तपाईहरुले अश्लिल शब्द नसोची दिन हुनको लागि पनि म हार्दिक अनुरोध गर्दछु, तपाई हामीमा जब स्वास्थ्यको समस्या हुन्छ हाम्रो नेपाली समाजमा स्वास्थ्य सम्बन्धि खुलेर कुरा गर्नु नसक्नु, लाज मान्नु, रोगहरु लुकाउनुको मुख्य कारणले पनि हामी अकाल मै मृत्यु हुने गरिरहेको छौ 'हाम्रो स्वास्थ्य नै ठुलो धन हो' तपाई हामीसंग करोड सम्पति छ तर आफ्नो स्वास्थ्य रोगी छ भने त्यो करोड सम्पतिको कुनै भ्यालु हुदैन ? स्वास्थ्य सम्बन्धी चेतना जोगाउन तपाई हामी सबैको कर्तब्य हो | ज्ञान बाडनु ठुलो धर्म हुन सानो ज्ञान शेअर गरेर अरु कसैको जिन्दगि बच्छ भने त्यो नै अमुल्य ठुलो धर्म हुन |

नेपालमा  फैलिएको मल्लेरिया, क्यान्सर, भिटामिन "ए' पोलियो रोग, एड्स रोग जस्तो  बिभिन्न स्वास्थ्य सम्बन्धि  नियन्त्रण गर्न बिदेशी दोनोर्सहरु बाट करोड डलर सहयोग आइरहेको हुन्छ तर त्यो डलर भने केन्द्रमा रोकिन्छ अलिकति जिल्ला सम्म पुग्छ बिकट गाउ, बस्तिहरुमा चेतना, शिक्षा, केहि पुग्न सक्दैन |

   
(लेखक : नेपाल रेड क्रस सोसाईटी रिवार्ड प्रोजेक्टमा परिवार नियोजन तथा एच आइ भी एड्स रोग नियन्त्रण सम्बन्धि काम गरेको अनुभबमा)

 

Last Updated on Tuesday, 21 February 2017 10:10

Hits: 1065

हार्दिक श्रध्दाञ्जलि - गोरे बहादुर खपांगी