A+ A A-

नेपाल आदिवासी जनजाति पत्रकार संघ (अनिज) को १३ बुदे काठमाडौं घोषणापत्र–२०६९’ जारी

नेपाल आदिवासी जनजाति पत्रकार संघ (अनिज)को मिति २०६९ साउन २१ र २२ गते काठमाडौंमा सम्पन्न दोस्रो राष्ट्रिय भेला “सञ्चार माध्यममा समावेशी बहुलता र समावेशीका लागि जातीय पहिचान सहितको संघीयता” भन्ने १३ बुदे माग गर्दै काठमाडौं घोषणापत्र–२०६९’ जारी गर्दछ–

१. विभिन्न आन्दोलनको क्रममा र मुलुक संक्रमणकालीन अवस्थामा गुज्रिरहेको बेला देशका विभिन्न भागमा पत्रकारहरुमाथि आक्रमण र धम्की तीब्र भएकोप्रति यो भेला घोर भत्र्सना गर्दछ । सो क्रममा घाइते पत्रकारहरुको स्वास्थ्य लाभको कामना गर्दै उचित क्षतिपूर्ति दिन नेपाल सरकारसँग यो भेला माग गर्दछ l

 साथै, अनिज बाँकेका कोषाध्यक्ष दीपा आलेलगायतमाथि भएको आक्रमणको न्यायोचित छानविन गरी दोषीलाई कारवाही गर्न सरकारसित माग गर्दछ l

२. प्रेस तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको ग्यारेन्टी, सञ्चारमाध्यममा बहुलता तथा समावेशी समाचार कक्षका लागि जातीय पहिचान सहितको प्रतिनिधित्व हुने व्यवस्थाको माग गर्दछ l

३. सञ्चारमाध्यमलाई समावेशी बनाउन समावेशी सञ्चार नीतिको आवश्यक देखिएकाले त्यसका लागि तत्काल समावेशी सञ्चार नीति निर्माण गर्न ‘उच्च स्तरीय समावेशी सञ्चार नीति निर्माण आयोग’ गठन गर्न यो भेला माग गर्दछ l

४. आदिवासी समुदायबाट स्थापना गरिएको संचार माध्यम, मातृभाषामा प्रकाशित पत्रपत्रिका र मातृभाषामा प्रसारित रेडियो तथा टेलिभिजन कार्यक्रमलाई प्रोत्साहनका लागि छुट्टै र अधिकार सम्पन्न आदिवासी जनजाति तथा समावेशी संचार विकास प्रतिष्ठान गठन गर्न सरकारसँग यो भेला माग गर्दछ l

५. सरकारी स्वामित्वका सञ्चार माध्यमहरु गोरखापत्र दैनिक, द राइजिङ नेपाल, नेपाल टेलिभिजन, रेडियो नेपाल र राष्ट्रिय समाचार समितिमा बहुलता र समावेसी न्यूजरुम निर्माणका लागि तत्काल पहल लिन सरकारसँग यो भेला माग गर्दछ l 

साथै, सञ्चार माध्यमहरुमा समावेसी विषयवस्तु समावेस गर्न खासगरी आदिवासी जनजातिको भाषा, संस्कृति–परम्परा र राजनीतिक मुद्दाहरुलाई प्राथमिकता दिई निष्पक्ष रुपमा प्रसारण र प्रकाशनको व्यवस्था गर्न भेला जोडदार माग गर्दछ ।

६. सरकारले सञ्चार संस्थाहरुलाई दिने वार्षिक अनुदान वितरण प्रणाली समावेशी सिद्धान्तमा आधारित रहेर समानुपातिक र समानताका आधारमा वितरण गर्न यो भेला माग गर्दछ l

त्यस्तै स्थानीय निकाय (जिल्ला विकास समिति, महानगरपालिका,, उपमहानगरपालिका, नगरपालिका, गाविस) ले प्रदान गर्ने सञ्चार विकास अनुदान रकममा समावेसी र समानुपातिक बाँडफाँड गर्ने नीति अवलम्बन गर्न नेपाल सरकारलाई यो भेला माग गर्दछ l

७. आदिवासी जनजाति, अल्पसंख्यक, सीमान्तकृत, महिला, दलित समुदायका पत्रकारितामा क्रियाशील पत्रकारहरुलाई क्षमता वृद्धिका लागि तालिमको व्यवस्था गर्न नेपाल सरकारसँग यो भेला जोडदार माग गर्दछ l

८. आदिवासी जनजाति, भूमिपुजकहरुको आवाज सञ्चार माध्यममा संप्रेसन हुन सकेको छैन, हाम्रो आवाज हाम्रैमार्फत भन्ने ध्येयले आदिवासी जनजाति उद्योगपतिहरुलाई सञ्चार माध्यम सञ्चालनका लागि लगानी गर्न यो भेला आह्वान गर्दछ l

९.मातृभाषामा प्रकाशित पत्रपत्रिकाको विवरण अध्यावधिक गरी प्रेस काउन्सिलको वर्गीकरणमा समावेस गरी न्यायोचित बर्गीकरणको वातावरण बनाउन यो भेला माग गर्दछ l

१०. आदिवासी जनजातिलगायत उत्पीडित समुदायको अधिकारलाई संस्थागत गर्न संविधानसभाबाट संविधान जारी गर्नुको विकल्प छैन । विद्यमान राजनीतिक संक्रमणकाललाई चाडो निकास दिन राजनीतिक सहमतिमा विघटित संविधानसभाको पुनस्र्थापना गरी जातीय पहिचान सहितको संविधान जारी गर्न वा संविधानसभाको नयाँ निर्वाचन गर्न यो भेला माग गर्दछ l

११. आइएलओ महासन्धि नं. १६९, युएनड्रीप लगायत आदिवासी जनजातिसम्वन्धी अन्तर्राष्ट्रिय सन्धिसम्झौतालाई सरकारले अक्षरस पालना, कार्यान्वयन र अनुशरण गर्न जोडदार माग गर्दै, विश्व आदिवासी दिवस २०१२ को मुख्यनारा ‘सञ्चार : आदिवासी जनजाति आवाजको सशक्तीकरण’ तय गरेकाले सरकारले सोही नाराअनुरुपका नीति नियम बनाई कार्यान्वयन गर्न यो भेला माग गर्दछ l

१२. यो भेला आदिवासी जनजातिहरुको लगानीमा रहेको सञ्चारमाध्यमको सञ्जाल (पत्रपत्रिका, रेडियो, टेलिभिजन, अनलाइन) गठन गर्न पहल लिने यो प्रण गर्दछ l

१३. जातीय पहिचान सहितको संघीयताको पक्षमा वकालत गर्न, प्रचार प्रसार गर्न हामी आदिवासी जनजाति आफ्नो कुलकुलान, मातृ भूमी, पितृ साँक्षी राखेर प्रण गर्न यो भेलामा हामीले प्रतिबद्धता जनाएका छौं ।

 


 

Last Updated on Tuesday, 07 August 2012 08:19

Hits: 769

राजनीतिक संकट समाधानमा राष्ट्रपतिको सक्रियता बढ्यो

संविधान भन्दा बाहिर आफू नजाने बताउँदै आएका राष्ट्रपति डा. रामवरण यादवले राजनीतिक संकट समाधानका लागि सक्रियता देखाउँन थालेका छन् ।  प्रमुख राजनीतिक दलहरु बसेर आपसी समझादारीमा राजनीतिक गतिरोध अन्त्य गर्न बहस र छलफल समेत नगरिरहेको अवस्थामा राष्ट्रपति डा. रामवरण यादवले सत्ता पक्ष र प्रतिपक्ष सबै राजनीतिक दलहरुलाई आफ्नै निवासमा बोलाएर राजनीतिक निकासको लागि पहल सुरु गरेका हुन् । आइतवार राष्ट्रपति डा. यादवले पाँच घण्टासम्म राजनीतिक दलहरुसंग छलफल गरेर विताए । संविधानसभाको अवसान भएको दुई महिना वितिसक्दा पनि राजनीतिक सहमति नजुटे पछि राष्ट्रपति डा. यादवले विघटित संविधानसभामा प्रतिनिधित्व गर्ने सबै राजनीतिक शक्तिलाई बोलाएर राजनीतिक सहसहमति जुटाउँन आग्रह गरेका हुन् । संविधानको रक्षक भएकाले राजनीतिक संकट गहिरिदै जाँदा आफू टुलुटुलु हेरेर नवस्ने राष्ट्रपतिले बताएको राजनीतिक भेटघाट पछि एमालेका नेता माधबकुमार नेपालले बताए । राष्ट्रपतिले सहमतिको आग्रह गरिरहे पनि दलहरुका नेताहरु आफ्नै अडान दोहोर्याएकाले राजनीतिक सहमति धेरै टाढाको विषय बन्दै जान थालेको छ । गतिरोध अन्त्यका लागि सुरुवात भए पनि थप परार्मश आवश्यक पर्ने माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डले बताए । राष्ट्रपति डा. यादवले दिवा भोज सहित आयोजना गरेको पाँच घण्टा लामो राजनीतिक छलफलले भने कुनै ठोस निष्कर्ष निकाल्न सकेन । राष्ट्रिय सहमतिको रटान रट्दै गरे पनि राजनीतिक दलहरु त्यो सहमति कहिले र कसरी गर्न सकिन्छ भन्नेमा आफै अन्यौलमा छन् । प्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराईको राजीनामालाई मुख्य सर्त बनाएका राजनीतिक दलहरु सहमतिमा अन्य कुरा कसरी टुंग्याउँने भन्ने स्पष्ट मार्ग चित्र कसैमा देखिन्न । कांग्रेसले सहमतिको सरकारको नेतृत्व गर्न पाउनु पर्ने अडान लिइरहे पनि प्रधानमन्त्रीमा को छनौट गर्ने त्यही कुरा कांग्रेस पार्टीमा अझै टुंगो लागिसकेको छैन । राजनीतिक दलहरु संकट कसरी समाधान गर्ने भन्ने साझा मुद्धामा सहमति जुटाउँनु ठूलै चट्टान फोर्नु झै कठिन बनेको छ । मुलुकमा संवैधानिक र राजनीतिक संकट बढ्दै जाँदा राजनीतिक भविष्य झन् अध्यारो सुरुङ तिर धकेलिने पो हो कि भन्ने चिन्ता आमजनतामा बढेर गएको छ ।

(राज्यसत्ता नेपाल व्युरो)  

 

 

Last Updated on Monday, 06 August 2012 02:12

Hits: 643

चौथो जनजाति प्रधानसेनापतिको कार्यअवधि सकिदै


आधुनिक नेपालका चौथो जनजाति प्रधानसेनापति छत्रमान गुरुङको कार्यवधि सकिदैछ । उनी यहि साउनदेखि विदामा बस्दैछन् । उनी पछि नेपाली सेनाको ५१औं सेनापतिको रुपमा गौरवशमशेर जवरा नियुक्त हुदैंछन् । उनी अहिले कायममुकायम सेनापतिको रुपमा छन् ।
आधुनिक नेपालको प्रथम प्रधानसेनापति ( काजी भनिन्थ्यो ) विराज थापा मगर विस १८०० देखि १९०१ सम्म बहालवाला थिए । त्यसपछि ३ महिनाको लागि सर्वजित राना मगर ( विस १८४२ ) प्रधानसेनापति भएकाथिए । तेश्रो जनजाति सेनापतिको रुपमा अभिमानसिंह राना मगर ( विस १९०२–१९०३ ) नियुक्त भए । गणतन्त्र स्थापनापछि चौथो जनजाति प्रधानसेनापतिको रुपमा छत्रमानसिंह आएकाथिए ।  तर उनलाई सेनापति नदिई रोलक्रममा उनी भन्दा पछाडि रहेका कुलबहादुर खड्कालाई सेनापति नियुक्त गर्न तत्कालिन एमाओवादी सरकार टुप्पी कसेर लागेकोथियो । यद्यपि यसमा उ असफल भएकोथियो । बरु उल्टै प्रधानमन्त्री प्रचण्डले राजिनामा दिनु परेकोथियो ।
यी जनजाति सेनापति बाहेक अरु सबै क्षेत्री समुदायका प्रधानसेनापतिहरु हुन् ।




Last Updated on Friday, 03 August 2012 12:51

Hits: 880

पोखरामा तमुवान युथ भोलिन्टियर्सको भेला शुरु

हुम तमु, पोखरा, २० साउन, नयाँ नेपालमा पहिचान सहित तमुवान स्थापनाका लागि दवाव दिन गठित तमुवान युथ भोलिन्टियर्स कास्कीको प्रथम जिल्ला भेलाको आजदेखि पोखरामा भएको छ । पहिचान सहित सम्बृद्ध तमुवान, तमुवान युथ भोलिन्टियर्सको अभियानका नारा सहित पोखरा सभागृहमा शुरुभएको भेलाको नेकपा९माओवादीका केन्द्रीय सचिव देवप्रसाद गुरुङले दीप प्रज्वलन गरी उद्घाटन गरे ।
 गुरुङले अवको यात्रा संघीयता र पहिचान पक्षधरको विचमा बृहत्तर मोर्चाबन्दीको आवाश्यकता रहेको बताए । संघीय राज्य घोषणा गरेर नेतालाई दवाव नदिए सम्म नयाँ संविधान निर्माणको प्रकृयाको शुरुवात हुने उनको भनाइ थियो ।

उनले यथास्थितीमा संविधानसभाको पुर्नस्थापना वा निर्वाचन गरेर पनि निकास ननिस्कने, यही नेताहरुले विगतका कमजोरीलाई महसुस गरी तिनका दलका नेताहरु सहित सर्वदलिय, सर्वपक्षिय बैठकबाट निकास दिन आवाश्यक रहेकोमा जोड दिए ।

नेपाली काँग्रेसका केन्द्रीय सदस्य इन्द्रबहादुर गुरुङले आदिवासी जनजातिको बटल लाइन संविधानसभाको पुनस्थापना गरेर राज्यको पुनसंरचनामा सहमति गरेर संविधान घोषणा गर्नुपर्ने बताए । उनले पार्टी भित्रको अन्र्तसंघर्षमा जोड दिनुपर्ने भन्दै अगष्ट ९ मै पार्टी घोषणा नगर्न राजकुमार लेखीहरुलाई आग्रह गरे । 

नेकपा एमालेका युवा नेता अवम्बर काङवाङ राईले आदिवासी जनजाति, मधेशी, दलित उत्पिडित जाने बाटो संविधानसभाको पुर्नस्थापना नै हो भन्दै उत्पिडितको एकतामा जोड दिए । उनले उत्पिडितहरुको एकतासँगै बैकल्पिक तेश्रो शक्तिको निर्माण आजको आवाश्यकताका भएको दावी गरे ।
भेलामा युवा नेता काङबाङ सहित अधिकांश वक्ताले नयाँ राजनीतिक दल आवाश्यक रहेकोमा जोड दिएका थिए ।

तमुवान युथ भोलिन्टियर्स कास्कीका संयोजक कृष्णकुमार गुरुङको अध्यक्षतामा भएको उद्घाटन समारोहमा नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघका केन्द्रिय उपाध्यक्ष नोर्बु घले, पुर्व सभासद हितकाजी गुरुङ, नेपाल आदिवासी जनजाति युवा महासंघका केन्द्रीय अध्यक्ष पृथ्वीमान गुरुङ, आदिवासी जनजाति विद्यार्थी महासंघका अध्यक्ष नरबहादुर गुरुङ, एमाओवादीका कास्की सेक्रेटरी बखानसिंह गुरुङ, नेकपा माओवादी कास्कीका इञ्चार्ज सावित्री गुरुङ दुरा, नेकपा तमु धिं नेपालका अध्यक्ष कर्म तमु, तमु ह्युला छोंज धिंका कार्यवाहक अध्यक्ष कुम्भराज तमु, लोकतान्त्रिक तमु संघका उपाध्यक्ष गणेशमान गुरुङ, नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघ कास्कीका अध्यक्ष पानबहादुर घर्ती, तमुवान संघर्ष समिति कास्कीका संयोजक देवीराज गुरुङ, तमु राष्ट्रिय मुक्ति मोर्चा कास्कीका अध्यक्ष धर्मबहादुर गुरुङ, नेपाल आदिवासी जनजाति संघका कास्की अध्यक्ष लछुकुमार गुरुङ, तमुवान युथ भोलिन्टियर्सका सचिवालय सदस्य भिमकाजी गुरुङ, दलित गैरसरकारी संस्थाका डिलबहादुर नेपाली, भोलिन्टियर्सका कास्की सहसंयोजक गोविन्द पुन मगर, सचिव केवी गुरुङ, भरतमान गुरुङ लगायतले मन्तव्य दिएका थिए ।

कार्यक्रममा जेठ ७, ८ र ९ गतेको पहिचानको आन्दोलनमा पोखरामा घाइते भएका आन्दोलनकारीलाई कार्यक्रमका प्रमुख अतिथी देवप्रसाद गुरुङले खादा लगाइदिई सम्मान गरिएको थियो ।

कार्यक्रममा तमु प्ये ल्हु संघ, नेपाल मगर संघ, तामाङ घेदुङ, तमु विद्यार्थी छोंज धिं, नेपाल मगर विद्यार्थी संघ पिएनका कलाकारहरु सहित बालकलाकार रेविस्का गुरुङले नृत्य प्रस्तुत गरेका थिए भने कलाकारहरुले आदिवासी जनजातिको राष्ट्रिय गीत प्रस्तुत गरेका थिए । 

यसअघि पोखरासभागृह गेटबाट विभिन्न झाँकी सहित जुलुस शुरुभइ न्युरोड, चिप्लेढुंगा, महेन्द्रपुल, भिमसेनचोक, लखनथापाचोक, सभागृहचोक हुदै सभागृहमा पुगेर उद्घाटन कार्यक्रममा परिणत भएको थियो ।
भेलामा कास्कीका ४३ गाविस, पोखरा उपमहानगरपालिका, लेखनाथ नगरपालिका, आदिवासी जनजातिका संस्थाहरुका प्रतिनीधि र आयोजक गरी एक हजार युवाको सहभागीता रहेको संयोजक कृष्णकुमार गुरुङले जानकारी दिए ।
भेलाको दोश्रोदिन भोलि विहान डा। ओम गुरुङ र अजम्बर काङबाङले प्रशिक्षण दिननेछन् भने दिउसो भोलिन्टियर्स कास्कीलाई पुर्णता, निर्देशिका निर्माण सहित पोखरा घोषणापत्र जारी गरी समापन हुने संयोजक गुरुङले जानकारी दिए ।

Last Updated on Sunday, 05 August 2012 14:07

Hits: 683

जनजाति नेता माथि निरंकुश शैलीमा कारर्वाही गरिन्न : अमृत कुमार बोहोरा

नेकपा एमाले पार्टीले पार्टी नीति विपरीत हिड्ने जनजाति नेताहरु माथि हदैसम्मको कारर्वाही गर्ने बताइरहेको बेला नेकपा एमालेका अनुशासन आयोगका संयोजक अमृतकुमार बोहोराले भने पार्टी नीति विपरीत हिडेका जनजाति नेताहरु माथि निरंकुश शैलीमा कुनै कारर्वाही नगरिने प्रष्ट पारेका छन् । पार्टीले लिएको सात प्रदेशको अडानमा असन्तुष्टि जनाउँदै एमाले उपाध्यक्ष अशोक राई लगायतका जनजाति नेताहरुले अलग पार्टी खोल्ने उद्घोष गरे पछि एमाले अनुशासन आयोगले उनीहरु माथि स्पष्टीकरणको पूर्जी काटेको थियो । जनजातिका नेताहरुले पार्टीको स्पष्टीकरणको पत्र बुझने काम अझै नसकिएको बोहोराले राज्यसत्तालाई बताए । ‘केही नेता उपत्यका बाहिर रहेकाले पत्र बुझने काम बाँकी नै छ, तर उहाँहरु स्पष्ट्रीकरण दिन पार्टीमा आउने बताइसक्नु भएको छ’ उनले भने ।  कतिपय जनजाति नेताहरुले भने पार्टी कार्यालयमा आएर चित्त बुझदो स्पष्टीकरण दिएकोले उनीहरु माथि ठूलो कारर्वाही नगरिने बोहोराले बताए । जनजाति नेताहरुले भने पार्टीले कारर्वाही गरेको खण्डमा थप शसक्क्त भएर प्रतिकार गर्ने बताए पनि उनीहरु पार्टी कार्यालयमा गएर भित्र भित्रै स्पष्टीकरण दिइरहेका छन् । एमालेबाट असन्तुष्ट जनजाति नेताहरुको अगुवाइँमा विश्व आदिवासी जनजाति दिवस आगामि ९ अगस्थको दिन नयाँ पार्टी खोल्ने सार्वजनिक रुपमा बताइसके पनि पार्टी कार्यालयमा गएर गुपचुप स्पष्टीकरण दिने कार्यले उनीहरु पार्टी छाड्नमा अझै तयार छैनन् भन्नेमा प्रष्ट भएको छ । बाहिर जनजाति मुद्धाको चर्का ढवाङ फुक्ने र भित्र भित्रै पार्टी नेतृत्वसंग जनजाति नेताहरु लम्पसार पर्ने प्रवृतिले नयाँ शक्तिको जन्म हुने कुरामा जनजाति समुदाय नै आशंकित बनिरहेको छ ।
(राज्यसत्ता नेपाल व्युरो)

Last Updated on Friday, 03 August 2012 11:08

Hits: 690

 हार्दिक श्रध्दाञ्जलि - ज्ञान बहादुर गाहा मगर