A+ A A-

सिपाही देखि मन्त्री सम्म गिरी प्रसाद बुढाथोकिको पुस्तक बिमोचन

केहर सिं थापा मगर

काठमाण्डौं,असार२९— गिरी प्रसाद बुढाथोकी मगरको ११८ औं जन्मजयन्तीको अवसरमा सिपाही देखी मन्त्री सम्म पुस्तक विमोचन असार २४ गतेका दिन प्रर्दशनी मार्ग पुलिस क्लवमा सम्पन्न भएको छ ।

 

 

 

 

 

 

मेजर जनरल नरबहादुर बुढाथोकि मगर गिरी प्रशादका कान्छा सुपुत्र हुन

कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि पूर्व मन्त्री बालराम घर्ती मगर अध्यक्षता सुनागिरीका अध्यक्ष मेजर जनरल ओम पुन ,विशेष अतिथि प्रा.डा.माननीय कृष्ण बहादुर थापा मगर थिए । अतिथिहरुमा उनकै छोरीहरु टोकली,लीला,मधु,चन्दा, पुस्तकका लेखक डि.आई.जी. निरज पुन मगरको उपस्थित रहेको थियो ।

कार्यक्रम सञ्चालन डा. आशा थापाले गरेका थिए,भने स्वागत् तथा मन्तव्य सुनागिरीका अध्यक्ष मेजर जनरल ओम पुनले गरेका थिए ।

के हो सुनागिरी ?

गिरी प्रसादका श्रीमती सुनादेवी र श्रीमान् गिरी प्रसादको नाम बाट सुनागिरी कल्व  उनका परिवारहरुले सञ्चालनमा ल्याएका छन् ।

सुवेदार हरिप्रसाद बुढाथोकी र पर्मादेवी बुढाथोकीको कोखबाट वि.सं.१९५५ असार २४ गतेका दिन सातौं पुस्ताका ज्येष्ठ छोराका रुपमा गिरप्रसादको जन्म भएको हो ।

गिरी प्रसाद १७ वर्षको उमेरमा वि.सं. १९७२(सन् १९१५) सालमा २।५ गोर्खा राइफलमा भर्ती भई प्रथम र दोस्रो विश्व युद्धमा सहभागि भएका थिए ।

उनी युद्धकौशलमा प्रवीण र कुशल योद्धा भएकोले पल्टनमा अनेरी क्यापटेन पदबाट सन् १९४५ मा ३० वर्षको कार्यकाल पुरागरी अवकाश प्राप्त गरेका थिए ।

उनी पेन्सन आएर केही महिना गोरखपुरमा रेक्रुटिङ अफिसरको रुपमा कार्यरत हुन पुगे । त्यस बेला नेपालमा निरंकुश राणा शासन भएकोले त्यसको विरुद्ध सक्रिय रुपमा लागेका थिए । उनले २००९ देखी २०११ सम्म गुल्मी जिल्लाको बडाहाकिमको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए ।

 

उनी २ पटक सम्म  राष्ट्रिय पञ्चायतको सदस्य र नेपाली कांग्रेसको तर्फ बाट गुल्मीको क्षेत्र नं.८९ बाट सांसदमा निवार्चित भएका थिए । गिरी प्रसाद नेपालको संसद सदनको निर्विरोध प्रथम सदनको  सभामुखको गहन दायित्व निर्वाह गरेका थिए । तीनै बुढाथोकीले पञ्चायती शासनकालमा वि.सं. २०१९ सालमा सहायक मन्त्रीमा नियुक्त भई वि.सं २०२८ साल सम्म निरन्तर १० वटा मन्त्रीपरिषद्मा रही कार्यभार पुरा गरेका थिए । उनी वि.सं. २०२८ साल सम्म रक्षा मन्त्रीको पदमा रही काम गरेका थिए ।

गिरी प्रसाद लाई राजा महेन्द्रले आफ्नो ५२ औं जन्मोत्सवको अवसरमा नेपाली सेनको मानार्थ उपरथी मेजर जनरलको उपाधिले सम्मानित गरेका थिए ।

उनी वि.सं.२०३८ असार २१ गतेका दिन उनको ८४ वर्षको उमेरमा स्वर्गगारोहण भएको थियो ।

 

भिडियो हेर्न यो लिङक थिच्नुहोस पूर्व मन्त्री घर्ती मगर र मेजर जनरल बुढाथोकि मगर(भिडियो सहित)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Last Updated on Wednesday, 13 July 2016 17:12

Hits: 747

मगरात सम्बन्धि गोष्ठी सम्पन्न !

ज्ञानेन्द्र पुनमगर 

काठमाडौँ , असार २९ - नया संबिधानमा मगरहरुको सवाल, अधिकार सम्पन्न एकीकृत मगरात प्राप्ति र मगर समुदायको आर्थिक समृद्धि र सामाजिक रुपन्नातरणको सवालमा केन्द्रिय रहेर नेपाल मगर संघ केन्द्रिय समितिले आयोजना गरेको एक दिवसीय मगरात गोष्ठी २०७३ असार २८ गते जावलाखेलमा सम्पन्न भएको छ । 

  नेपाल मगर संघ केन्द्रिय समितिको अध्यक्ष नबिन रोकामगरको अध्यक्षता, संघको बरिस्ठ उपाध्यक्ष गुरुप्रसाद घर्तीमगरको स्वागत र संघको महासचिव ज्ञानेन्द्र पुनमगरको संचालनमा चलेको कार्यक्रममा प्रा. डा कृष्ण हाथेछु, समाजसास्त्री झकेन्द्र घर्तिमगर, अधिवक्ता तेजेन्द्र थापामगर ले विभिन्न बिषयमा प्रस्तुतीकरण गर्नु भएको थियो । 

कार्यक्रममा विभिन्न राजनैतिक पार्टी निकट मगर नेताहरु (सुदर्शन बराल, भोजबिक्रम बुढामगर, रासबहादुर बुढामगर, पुर्नालाल घर्तिमगर, टेकम बाठामगर, राम मगर) सामाजिक आन्दोलनका मगर नेताहरु (क्या याम बहादुर बुढाथोकीमगर, बसन्त घर्तिमगर, क्या देउ बहादुर रानामगर लगायत) ले आ-आफ्नो भनाइ हरु राख्नु भएको थियो ।

  पाहुनाहरूको स्वागत कोषाध्यक्ष कमला थापामगरले र सहभागी बाट उठेको बिचारहरुको टिपोर्ट उपाध्यक्ष गङ्गा खासुमगर, उपाध्यक्ष कमल पिथकोटे र संगठन सचिव जगत रेशमीमगरले गर्नुभएको थियो ।  कार्यक्रममा मगर संघको केन्द्रिय तथा काठमाडौँ ललितपुर भक्तपुरको पदाधिकारी सदस्यहरु, महिला, बिद्यार्थी, सास्कृतिक कर्मी, भूपू सैनिक प्रहरी, सम्पर्क समन्वय संग देखि सहभागिता रहेको थियो। 

Last Updated on Wednesday, 13 July 2016 15:56

Hits: 236

जनजाति प्रतिष्ठान विघटन गरे आन्दोलनमा जान्छौं :जनजाति अगुवाहरु

केहर सिं थापा मगर

काठमाण्डौं,असार २५—नेपाल आदिवासी जनजाति राष्ट्रिय उत्थान प्रतिष्ठान विघटन गरे आन्दोलनमा जाने जनजाति अगुवाहरुले बताएका छन् ।

नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघ संघीय परिषदको सचिवालय आदिवासी जनजाति संघहरुको विशेष भेला हिजो काठमाण्डौं,वानेश्वरको अल्फावेटा होटेलमा सम्पन्न भएको थियो ।  

महासंघका अध्यक्ष तथा सांसद नगेन्द्र कुमार कुमालको अध्यक्षतामा,राष्ट्रिय योजना आयोगका पूर्व सदस्य डा.चैतन्य सुब्बाको विशेष अतिथिमा,महासंघको पूर्वमहासचिव आङकाजी शेर्पा,कानूनविद् खुसीलाल थारु र राष्ट्रिय आदिवासी जनजाति महिला महासंघका अध्यक्ष तथा पूर्व सभासद शान्ति जिरेल अतिथि थिए ।

आदिवासी जनजातिहरुले छुट्टै आदिवासी जनजाति मन्त्रालय माग गरेका छन् । सरकारले आदिवासी जनजाति उत्थान राष्ट्रिय प्रतिष्ठानको खारेजी गर्ने चर्चा चलिरहेका बेला नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघले छुट्टै मन्त्रालय माग गरेको हो ।

कार्यक्रममा महासंघका उपाध्यक्ष डण्डु शेर्पाले स्वागत् तथा मन्तव्य राखेका थिए,भने राई याक्खाका महासचिव चन्द्रविक्रम राईले कार्यक्रम सञ्चालन गर्नु भएको थियो ।

महासंघको विषेश भेलाले प्रतिष्ठान कुनैपनि हालतमा खारेजी हुन नदिनेमा जोड दिँदै बरु छुट्टै मन्त्रालय स्थापना गर्न दबाब दिने निश्कर्ष निकालेको महासंघका सवै अध्यक्ष प्रतिनिधिहरुले माग राखे ।

६ सदस्यी सहजीकर्ताका संयोजकको तर्फ बाट  रेशम गुरुङले आदिवासी जनजातिहरुको  प्रतिष्ठान बारेमा  प्रकाश  पारेका थिए । जस्मा,

१.४० प्रतिशत रहेको आदिवासी जनजाति जसको आर्थिक,राजनैतिक,समाजिक,धार्मिक र सांस्कृतिक पक्षको मूलधारमा नआइसकेकोले यो प्रतिष्ठान रहिरहन आवश्यक छ ।

२.स्थानीय निकायमा पूर्नसंरचना हुनुपर्ने ।

३.सवै आदिवासी जनजातिको भाषा आयोग हुनुपर्ने ।

४.बालानन्द पौड्यालको नेतृत्वमा बनेको संघीय सिमाना निर्धारणलाई आदिवासी जनजाति पहिचान सहितको  भौगोलिक र बैज्ञानिक हुनुपर्ने ।

कार्यक्रममा डा.चैतन्य सुब्बा र कानुनविद् खुसीलाल थारुले कार्यपत्र  प्रस्तुत गरेका थिए ।

कार्यक्रमा उपस्थित  महासंघमा आवद्ध जातिय संघ संस्थाका अध्यक्ष तथा प्रतिनिधिहरुले कार्यपत्र  माथि टिप्पणी गरेका थिए । टिप्पणीकर्ताहरुमा नेवा दे दवुका अध्यक्ष नरेश ताम्राकार,नरभु घले,याक्खा छुम्माका महासचिव दिपक याक्खा,दुरा समाज सेवाका अध्यक्ष गोकुल प्रसाद दूरा,ताजपुरिया समाज सेवाका अध्यक्ष नित्यानन्द ताजपुरिया,किरात राई या योक्खाका उपमहासचिव डिवी सरोज राई ,आदिवासी जनजाति चलचित्रकर्मीका अध्यक्ष अमित सुनुवार,

efin

याक्थुम चुम्लुङका महासचिव प्रेम येङदेन,नेपाल मगर संघका उपाध्यक्ष गंगा खासु मगर,तामाङ घेदुङका अध्यक्ष मोहन गोले,थकाली सेवा समाजका तर्फ बाट कृष्ण कुमारी शेरचन,आदिवासी जनजाति महासंघ यूकेका अध्यक्ष साथै विदेश शाखावाट कमला थापा मगर आदिवासी जनजाति युवा महासंघका अध्यक्ष ज्ञानेन्द्र पुन मगर,चेपाङ संघको तर्फबाट पूर्व सभासद् गोविन्द चेपाङ,पशुपति शेरचन, नेपाल आदिवासी जनजाति विद्यार्थी महासंघका  अध्यक्ष दोजाङ शेर्पा,सुनुवार सेवा समाजका अध्यक्ष रनवीर सुनुवार,बराम सेवा समाजका अध्यक्ष किरण बराम,राष्ट्रिय आदिवासी जनजाति महिला महासंघका अध्यक्ष तथा पूर्व सभासद शान्ति जिरेल, महासंघको पूर्वमहासचिव आङकाजी शेर्पाले आदिवासी जनजातिको प्रतिष्ठान यथावत रहनु पर्ने,जनजाति आयोगको सट्टा जनजाति मन्त्रालय हुनुपर्ने माग राख्दै यदि नभएमा आन्दोलनमा होमिने सरकारलाई चेतावनी दिए ।

 ‘नेपालका आदिवासी जनजातिहरुको समग्र सामाजिक, साँस्कृतिक, भाषिक, आर्थिक, राजनीतिक आदि विकासको लागि छुट्टै आदिवासी जनजाति मन्त्रालय स्थापना गरिनु पर्छ । प्रतिष्ठान त्यहि मन्त्रालयको एक स्वायत्त निकायको रुपमा रहने व्यवस्था गरिनुपर्छ भन्ने भेलाको निष्कर्ष हो, जनजातिहरुको भेलाले अब बन्ने हरेक ऐन समानुपातिक समावेसी सिद्धान्त र नेपालले हस्ताक्षर गरेको आदिवासी सम्बन्धि अन्तराष्ट्रिय सन्धि सम्झौताअनुसार हुनुपर्ने माग पनि गरेको छ । जसका लागि सरकारले ऐन बनाउँदा सम्बन्धित सरोकारवालासँग परामर्श गर्नुपर्ने अध्यक्ष कुमालले बताए ।

यस्तै गाउँपालिका, नगरपालिका, विशेष क्षेत्र, स्वायत्त क्षेत्र, संरक्षित क्षेत्रको सीमा निर्धारण गर्दा आदिवासी जनजातिहरुलाई प्रत्यक्ष सहभागिता गराउन पनि भेलाले गरेको छ ।

भेलामा महासंघमा आवद्ध ५६ आदिवासी जनजाति संघसंस्थाका प्रतिनिधी, जनजाति अगुवा तथा विभिन्न दलमा आवद्ध जनजाति सांसदहरुको उपस्थिति थियो ।

 

Last Updated on Saturday, 09 July 2016 16:59

Hits: 361

नेपाल मगर संघको प्रशिक्षक–प्रशिक्षण कार्यक्रम सम्पन्न !

ज्ञानेन्द्र पुनमगर

काठमाण्डौ,असार २७ - नेपाल मगर संघ केन्द्रीय समितिले आन्तरिक प्रशिक्षक प्रशिक्षण कार्यक्रम आज मिति २०७३ असार २७ गते केन्द्रीय कार्यालय कलंकीमा सम्पन्न भएको छ ।

“जातिय पहिचान र अधिकार सहितको संघियता हाम्रो अडान एकिकृत मगरात स्वायत्त प्रदेशको लागि साझा अभियान” भन्ने मूल नारा सहित आयोजना गरिएको जारी संविधानमा एकिकृत मगरात सम्बन्धी प्रशिक्षक प्रशिक्षण कार्यक्रम २०७३ मा नेपाल मगर संघ केन्द्रीय समितिको वर्तमान पदाधिकारी तथा सदस्यहरुलाई प्रशिक्षण दिइएको थियो ।

 

 

 

मगर संघको सस्थापक महासचिव सुरेश आलेमगरले आत्मनिर्णयको अधिकार र अग्राधिकार सवालमा, मगर संघको निवर्तमान बरिष्ठ उपाध्यक्ष बसन्त घर्तीमगरले पहिचान सहितको संघियता र मगरात स्वायत्तताको सवालमा, मगर विद्यार्थी संघका पूर्व अध्यक्ष भोज विक्रम बुढामगरले वर्तमान संघियतामा मगरहरुको उपश्थिति बारेमा, मगर संघको निवर्तमान केन्द्रीय सदस्य तथा अधिवक्ता तेजेन्द्र थापामगरले जारी संविधान र आदिवासी जनजाति सवालमा र मगर संघको महासचिव ज्ञानेन्द्र पुनमगरले मगर संघको सांगठनिक पद्दती सम्बन्धमा प्रशिक्षण दिनुभएको थियो ।

प्रशिक्षण कार्यक्रम मगर संघको अध्यक्ष नवीन रोकामगरको अध्यक्षता, बरिष्ठ उपाध्यक्ष गुरु प्रसाद घर्तीमगरको स्वागत र संगठन सचिव जगत रेश्मीमगरको सञ्चालनमा सम्पन्न भएको कार्यक्रममा नेपाल मगर संघको वर्तमान पदाधिकारी, सदस्यहरु र भातृसंस्थाहरुको अध्यक्ष प्रतिनिधीहरुको सहभागिता रहेको थियो ।

 

 

भोली २०७३ असार २८ गते मंगलबारका दिन नेपाल मगर संघ केन्द्रिय समितिले अधिकार सम्पन्न एकीकृत मगरात र मगर समुदायको समृद्धि बिषयक "मगरात गोष्ठी कार्यक्रम" स्थानीय बिकास प्रशिक्षण प्रतिस्ठान (LDTA),  जावलाखेल ललितपुरमा बिहान ठिक ११:३० बजे मगर बिज्ञहरू बाट गराउने भएकत्र छ ।

 

 

Last Updated on Tuesday, 12 July 2016 04:38

Hits: 422

मगर भाषा कसरी लेख्ने ? विचार गोष्ठी सम्पन्न

केहर सिं थापा मगर

काठमाण्डौं,असार २१ — मिति असार १८ गतेका दिन  मातृभाषा केन्द्र नेपाल द्धारा आयोजित मगर भाषाको लेख्ने तरिका विषयक प्रस्तावित परीक्षण संस्करण,२०७१को  पुनरावलोकन तथा छलफल कार्यक्रम  सम्पन्न भयो ।

नेपाल मगर संघ बाह्र मगरात भाषिक उपाध्यक्ष दलबहादुर विर्कटा मगरको प्रमुख आतिथ्यमा कार्यक्रम भएको थियो ।

विशेष अतिथिमा नेपाल मगर संघका पूर्वमहासचिव तथा आदिवासी जनजाति उत्थान राष्ट्रिय प्रतिष्ठानका पूर्वसदस्य सचिव लोक बहादुर थापा मगर, डा.मीन श्रीस मगर,नेपाल मगर लेखक संघका बरिष्ट उपाध्यक्ष विष्णु सिंजाली मगर,मातृ भाषा केन्द्र नेपालका निर्देशक शुसिल सुब्बा,भाषा विशेषज्ञ तथा परामर्श दाता डा.नेत्रमणि दुमी राई(त्रिभुवन विश्व विद्यालय) थिए ।

नेपाल मगर संघको सभाहल कंलकीमा भएको कार्यक्रम सञ्चालन रोमी लामिछाने मगरले गरेका थिए भने कार्यपत्र प्रस्तुति विजय लुङ्गेली मगरले गरेका थिए । यो पुस्तिका मगर भाषा लेख्ने तरिका मातृभाषा केन्द्र को संयुक्त पहलमा २०७० चैत  २४ देखी २०७१ वैशाख ५ गते सम्म सञ्चालित कार्यशालामा तयार गरिएको थियो ।

यसको उदेश्य :

मगर भाषी जिज्ञासुजनहरुको सल्लाह र सुझावअनुसार मगर भाषा लेख्ने तरिका लाई स्तरीकरण बनाउन यस पुस्तिकाले प्रस्ताव गरेको छ । यसका ५ वटा उदेश्यहरु छन् ।

१.मगर भाषीहरु बीच यस प्रस्तावित लेख्ने तरिकाको प्रयोगले लेखाइमा एकरुपता ल्यउन चाहएको छ ।साथै यो पुस्तिकाले सबै मगर भाषिहरुलाई पठन पाठनमा उत्साहित बनाउनेछ ।

२.नेपाली भाषामा लेखपढ गरिरहेका तथा मगर भाषामा बिना कठिनाइ लेखपढ गर्न चाहने जिज्ञासु ब्यक्तिहरुलाई यस लेख्ने तरिकाको माध्यमबाट सहयोग पुर्याउने छ ।

३.यस मगर भाषा लेख्ने तरिकालाइ सक्दो सरल र सहज बनाइ मगर भाषिहरुको लागि औपचारिक –विधालय) तथा अनौपचारिक प्रौढ, महिला) शिक्षामा पठन पाठन गर्न सक्ने बनाउने ।

४.यस मगर भाषा लेख्ने तरिकाको आधारमा समयअनुसार अझ वैज्ञानिक र व्यवहारिक बनाइ, मगर भाषिक समुदायमा भाषा लेख्ने शैली लाई व्यापकता दिने ।

५.यो पुस्तिका मगर मातृभाषामा सरल प्रकारले लेख्न र पढ्न अभ्यास गराउन र साधारण साक्षरहरुका लागि लक्षित बनाएर तयार पारिएको हो । तथापि यस प्रस्तावित संस्करणमा हाललाई उच्च स्तरीय भाषा शास्त्रीय तथा प्राज्ञिक तवरले निर्धारण गरिएको छैन । प्रस्तुत लेख्ने तरिका विभिन्न व्याक्तिहरुको योगदान द्धारा तयार पारिएको पहिलो प्रयोगात्मक प्रयास हो ।

यस पुस्तिकाको पहिलो संस्करण वि.सं.२०५० सालको वर्णमाला पहिचान गोष्ठिले मगर भाषिहरुको माझमा ल्याएको वर्ण विन्यासमा आधारित थियो । जसमा उल्लेखित मान्यताका आधारमा लेख्दै जाँदा मगर समुदाय बीच यसमा समय सापेक्ष सुधार परिमार्जन गर्न आवश्यक देखियो ।

यो पुस्तिकाको पुनरावलोकनको लागि २०७२ वैशाख १२ गते आमन्त्रण गरिएका प्रायः मगरभाषी व्याक्तिहरुले समेत लेखनमा सजिलो नभएको प्रतिक्रिया जनाएका थिए । लेखपढ गर्न कठिन र अस्वभाविक वर्णविन्यास जोसुकै लाई स्वीकार्य हुदैन वर्षौ देखि मगर भाषा देवनागरी लिपीमा लेखिदै आएको छ । भाषाविज्ञानले भाषा जहिले पनि जटिलता बाट सरलतातिर बग्दछ भनी भन्दछ । हामीसवै लाई बाल्य—अवस्था देखिनै देवनागरी लिपीको गहिरो छाप परेको छ । यसकारण बहुसंख्यक मगरहरुको भावना र प्रतिक्रिया लाई कदर गर्दै देवनागरी लिपीमा  आधारित रही यथासक्य सरल र व्यवहारिक यो मगर भाषाको लेख्ने तरीका लाइ प्रस्ताव गरिएको छ ।

यी माथिको उदेश्य बारे टिप्पणीकारहरु लोकबहादुर थापा मगर,डा. मीन श्रीस मगर,खड्ग सारु मगर,विष्णु सिंजाली मगर, डा. नेत्र दुमी राई,पूर्णबहादुर राना मगर,गणेश राना मगर लगायतले मिश्रीत टिप्पणी गरेका थिए । मातृभाषा केन्द्र नेपालले यस कार्यपत्र माथि छलफल गरीएका बुँदाहरू एकमुष्टगरी मगर मातृभाषा केन्द्रले भविष्यमा पुस्तक प्रकाशित गर्ने भएको छ ।

 

 

Last Updated on Wednesday, 06 July 2016 11:45

Hits: 1640

हार्दिक श्रध्दाञ्जलि - गोरे बहादुर खपांगी