A+ A A-

मगर संघले भन्यो , मगरहरुलाई भोट हाल

राष्ट्रिय जनमुक्ति पार्टी मेयरका उमेद्धवारहरु:प्रदिप थापा मगर , डब बहादुर गर्वुजा पून मगर  र कुमार पुन मगर लाई जिताउन आग्रह ।

सञ्जय सिंजाली मगर

Image may contain: 7 people, people sitting and indoor


काठमाण्डौ , बैसाक २६ - नेपाल मगर संघ केन्द्रीय समिति द्धवारा आयोजित संविधान संशोधन र स्थानीय तह निर्वाचन संवन्धि कार्यक्रममा उपस्थित प्राय सबै मगर अगुवाहरुले मगर उमेद्धवारहरुलाई नै भोट हालेर जिताउन सुझाव दिएका छन ।

बैसाक २३ गते बागबजार स्थित होटल हार्दीकमा भएको संविधान संशोधन र स्थानिय तह निर्वाचनमा मगर समुदायको भूमिका बिषयक अन्तरक्रिया कार्यक्रममा सबैको एउटै आवाज थियो । रिडी ईन्भेष्टमेण्ट पब्लिक कम्पनीको आर्थिक सहयोगमा राजनैतिक दल संबद्ध संयुक्त मगर मन्च नेपाल र मगर सामाजिक अभियन्ताहरूको सहभागितामा सम्पन्न कार्यक्रम भएको थियो ।


नेपाल मगर संघका केन्द्रिय अध्यक्ष नबिन रोका मगरको अध्यक्षतामा संघका उपाध्यक्ष गंगा खासु थापा मगरको संचालनमा अर्का उपाध्यक्ष दलबहादुर बिरकट्टा मगरले मार्मीक मन्तब्य सहित स्वागत तथा शुभकामना दिनु भएको थियो ।


कार्यक्रममा मगरका मुद्दाहरूको संबोधन नहुदासम्म नीतिगत असहमति भएता पनि देशको विकसित परिस्थितिलाई हेक्का राख्दै प्राप्त उपलब्धि बचाऊका साथ वांकी लक्ष्य प्राप्तिका लागि स्थानीय तह निर्वाचनलाई मगरात आन्दोलनको रूपमा नै सदुपयोग गर्न हरेक राजनैतिक दलका मगर उम्मेदवारहरू साथै पहिचान र अधिकार सहितको संघीयता पक्षधर गैह्र मगर उम्मेदवार समेत लाई सहयोग गर्ने तर , कुनै पनि उम्मेदवारले पहिचान र अधिकार को मुद्दालाई बुझ्नै पर्ने र स्वीकार गरी सहयोग गर्नै पर्ने अध्यक्ष नबिन रोका मगरको जोड रहेको थियो ।


कार्यक्रममा नेपाल मगर संघका पूर्ब अध्यक्ष कया. यम बहादुर बुढाथोकी मगर , नेपाल मगर बुद्ध सेवा समितिका केन्दिैय अध्यक्ष क्या. देउ बहादुर राना मगर, समाज सेबी तथा रिडी ईन्भेस्टमेट कम्पनीका अध्यक्ष ले. मान बहादुर बुढा मगर,पूर्ब सभासद एबं नेपाल मगर बिध्यार्थी संघका पूर्ब अध्यक्ष राम बहादुर थापा मगर , बिध्यार्थी कै पूबृ अध्यक्ष एब. लोक तान्त्रीक मगर संघका अध्यक्ष भोज बिक्रम बुढा मगर ,अर्का पूर्ब अध्यक्ष एबं छलफल पत्र प्रस्तोता झकेन्द्र घर्तीी मगर ,मगर संघका उपाध्यक्ष दल ब। बिरकट्ट, केन्द्रिय कोषाध्यक्ष कमला थापा, नेपाल मगर महिला संघका अध्यक्ष बिनिता थापा, जीत बहादुर सिंजाली मगर प्रतिस्ठानका अध्यक्ष सन्जोग लाफा,नेपाल मगर भूतपूर्ब सैनिक तथा प्रहरी संघका अध्यक्ष हुम बहादुर पचभैया थाापा मगर लगाएतका अतिथिहरु उपस्थिति हुनुहुन्थ्यो ।

नेपाल मगर संघका यूरोप ईन्चार्ज शान्ती देवी कुवर थापा, अधिबक्त्ता गौ बहादुर आले मगर, शुसिला पुन , राम थापा मगर , मञ्चका अध्यक्ष पुर्ण लाल घर्ती, ले। मान ब। बुडा मगर यम बहादुर बुढाथोकी मगर , क्या। देउ बहादुर राना मगर, हुम बहादुर थापा मगर,भो बिक्रम बुडा मगर लगाएतले मगर उमेद्धवारहरुलाई भोट दिएर जिताउन आग्रह गरेका थिए ।

राष्ट्रिय जनमुक्ति पार्टीका उमेद्धवारहरु बुढानिलकण्ठ न.पा. मेयरमा प्रदिप थापा मगर ,ने.म.स. का.जी अध्यक्ष डब बहादुर गर्वुजा पून मगर काठमाण्डौ महानगर पालीकाका मेयर र कुमार पुन मगर वडा अध्यक्षमा तारेकेश्वर न.पा. बाट  उमेद्धवार दिनु भएकोमा उहांहरुलाई जिताउन सबै मगरहरु कम्मर कसेर लाग्नु पर्ने सबैको एक मत थियो ।

कार्यक्रममा नेपाल मगर बिध्यार्थी संघका पूर्ब अध्यक्ष तथा मगर संघका सल्लाहकार झकेन्द्र घर्ती मगरले छोटो मिठो छलफलपत्र प्रस्तुत गर्नु भएको थिया ।
(छलफलपत्रको पुरा पाठ तल पढ्नुहोस)


संविधान स्रशोधन र स्थानीय तहको निर्वाचन सम्बन्धमा नेपाल मगर संघको धारणा
म्गरका लागि संविधान शसमावेशी र अपुरो
 पहिलो संविधानसभा २०६४ विघटन हुनु मगर लगाएत पहिचान सहितको संघीयता पक्षधारहरुको लागि एउटा गम्भिर षड्यन्त्र थियो । दोस्रो संविधानसभाको बनोट तुलनात्मकरुपमा पहिलोभन्दा जातिय, क्षेत्रीय र लिंगीय दृष्टिले धेरै असमावेशी बन्न पुग्यो । परिणामत पहचानको राजनीतिक मुद्दा कमजोर मात्र भएन दोस्रो संविधानसभाले पहिलो संविधानसभाले तय गरेको राज्यपुनसंरचनाको पहिचान र सामथ्र्यका आधारहरुलाई बेवस्ता गर्दै भौगोलिक प्रशासनिक आधाचरमा माग गर्दै आएको मगरात प्रदेश नं. ४,५ र ६ मा बिभाजन गरिदियो ।
 संविधान मगर तथा आदिबासी जनजातिको मुख्य माग पहिचानसहितको संघियतालार्य बेवास्ता गर्दै भौगोलिक प्रशासनिक आधारमा सात प्रदेशको खाका र अधिकारको सूचिसहित प्रदेश नाम पनि प्रदेश सभाको दुई तिहाइ बहुमतबाट राखिने र संघीय आयोगमार्फत सिमांकनको टुंगो लगाउने व्यवस्था गर्यो । त्यसैगरी धर्म निरपेक्षता त स्वीकार गर्यो तर  यसको परिभाषा भने सनातनदेखि चलिआएको धर्म संस्कृतिक स्वतन्त्रता सम्झनुपर्नेछ भनेर गरिदियो । यसले धर्मनिरपेक्षताका नाममा हिन्दु धर्मकै पक्षपोषण गर्यो ।
 संविधान देवनागरि लिपिमा लेखिने खस भाषालाई मात्र सरकारी कामकाजको भाषाको मान्यता प्रदान गरेर भाषिक बिभेद कायम गरियो । त्यसैगरी, समावेशी सिद्धान्तलाई स्वीकार गरिएपनि जनसंख्यको समानुपातिक प्रतिनिधित्वको मागलाई संविधानमा संवोधन गरिएन ।
 सबैभन्दा स्मरणीय के छ भने संविधानसभामा प्रतिनिधित्व गर्ने २१ ज्ना मगर सभासदले संविधानमा हस्ताक्षर गरे मगर तथा जनजाति समुदायका मुख्य मुद्दाहरु संविधानमा नसमेटिएका कारण मगर समाजले संविधानमाथि अपनत्वलिन सकेको छैन् । तसर्थ मगर समाजको लागि संविधान अपुरो र असमावेशी छ ।
यसकारण संविधान संशोधन
ड्ड सन् २००६ को जनआन्दोलनपछि संविधान निर्माण प्रक्रियादेखि नै नेपाल मगर संघ र संयुक्त मगर मञ्च  मार्फत संगठित रुपमा मगरहरुको तर्फबाट राज्यपुनसंरचना, समावेशी समानुपातिक प्रतिनिधित्व र पहिचानका मुद्दाहरुलाई निरन्तर उठाउदै र दवाब दिदै आएको सर्वविदितै छ । त्यसको बावजूद पनि संविधानमा हाम्रा मुख्य मागहरु संबोधन भएनन् । तसर्थ मगरहरुको तर्फबाट संविधान संशोधन अनिवार्य भएको छ । खासगरि मगरहरुको तफबाट संशोधनका प्रमुख मुद्दाहरु इसप्रकार छन् ः
ड्ड संविधान २०६४को राज्य प’नसंरचना र राज्य शक्तिको बा“डफा“ड समिति तथा डा. मदन परियारको संयजकत्वमा बनेको राज्य संरचना उच्चस्तरीय आयोगले निर्धारण गरेको संघीय एकाई निर्माणका लागि पहिचाका ५ आधार(जातिय समुदायगत, भाषिक, सांस्कृतिक, भौगोलिक क्षेत्रगत निरन्तरता र ऐतिहासिक निरन्तरता) तथा सामथ्र्यक ४ आधारमा मगरहरुको सघन बस्ती भएको ऐतिहासि भूभागलाई एउटै प्रदेशमा राखिनूपर्दछ जसले गर्दा मगरात प्रदेश कायम हुने संभावना बढेर जानेछ ।
ड्ड राज्यको संघीयकरणसंगै मगर तथा आदिबासी प्रतिनित्व सुनिश्चित गर्नु हो । तसर्थ स्थानी तह प्रदेशदेखि केन्द्रसम्म राज्यका निकायहरुमा जनसंख्याको समानुपातिक प्रतिनिधित्व संबैधानिकरुपमा सुनिश्चित हुनुपर्दछ ।
ड्ड नेपालमा बोलिने सबै भाषाहरुलाई संबिधानिकरुपमै समान हैसियत दिनुपर्ने तथा धर्म निरपेक्षतालाई धर्म व्यक्तिको स्वतन्त्रता भएकाले राज्यसंग पृथक राखिनुपर्ने व्यवस्था गरिनुपर्ने ।
स्थानीय तहको निर्वाचन र मगरहरु
 नेपालको संविधान २०७२ जारी भएपछि राज्यले आदिवासी जनजाति मधेशी दलित लगाएत उत्पिडित समुदायका आवाजहरुलाई झन् बेवास्ता गर्दै आएको छ । त्यसैक्रममा संविधानमा समावेश गर्नैपर्ने पहिचानका राजीनीतिक मागहरुलाई बेवास्ता गर्दै राज्यले बालानन्द पौडेलको अध्यक्षतामा असमावेशी स्थानीय तह पुर्नसंरचना आयोग गर्यो । आयोगले मगर लगाएत आदिवासी जनजातिको ऐतिहासिक पहिचान र पहु“च नहुने गरि स्थानीय तह शिफारिस गर्यो र त्यसलाई तत्कालीन स्थानीय बिकास मन्त्री हितराज पाण्डेको संयोजकत्वको अध्ययन टोलीले थप परिमार्जन गरी ७४४ स्थानीय तहको शिफारिस गर्यो ।
 संविधानले नै व्यवस्था गरेको बिशेष र संरक्षित क्षेत्रहरुलाई पनि आयोगले समेटेन जसले आदिवासी जनजातिको स्थानीय स्वाशासनको संभावनलार्य राज्यले नियतवश आयोगमार्फत खारेज गर्ने प्रयास गरेको देखिन्छ ।
 वर्तमान माओवादी कांग्रेस गठबन्धनको सरकारले अहिले त्यही आयोगको शिफारिसका आधारमा स्थानीय तहको चुनाव दुई चरणमा गर्ने घोषण गरेको छ । पहिलो चरण अन्तरगत आगामी बैशाख ३१ ग्ते प्रदेश नं ३, ४ र ६ प्रदेशमा र दोस्रो चरणमा आगामी जेठ २९ मा बांकी प्रदेशमा । यद्यपी चुनाव हुने नहुने अन्यौलता अझै कायम छ ।
 पहिलो चरणमा ३४ जिल्लाका २८६ स्थानीय तहमा उमेदवारको अन्तिम नामावली प्रकाशित भइसकेको छ । तीमध्ये मगरहरु एक दर्जन जति स्थानीय तहमा विभिन्न पार्टीबाट प्रमुख उपप्रमुख पदमा उमेदवारी दिएका छन् भने समग्रमा उमेदवार न्यून नै देखिन्छ ।
     चुनावमा हाम्रो भूमिका
 मगरहरु नेपालभरि छरिएर रहेकौ छन् । शायद नेपालका अन्य आदिवासी जनजातिभन्दा एउटा पृथक बिशेषता मगरहरुको यही भौगोलिक सांस्कृतिक विविधता र व्यापकता नै हो । तसर्थ मगर समाज पनि राजनीतिकरुपमा विभिन्न पार्टीहरुमा संगठित छन् । त्यसैले चुनाव जस्तो राजनीतिक प्रकृया मगर समाजमा सबैलाई मान्य हुने राजनीतिक दृष्टिकोण बनाउन सहज छैन । यद्यपी माथि उल्लेख गरिएका मगर समाजका साझा बिषयहरुलाई आफू आबद्ध राजनीतिक बिचारभन्दा माथि उठेर सोच्न सक्यौं भने आसन्न स्थानीय तहको चुनावमा मगरहरुको भूमिका निम्नानुसार हुन सक्छ ः
ड्ड मगर बाहुल्य भएका स्थानीय तहमा उमेदवारी मनोनयन गर्दा जुनसुकै पार्टीबाट भएपनि मगर बनाउन लविङ तथा दवाब दिने । मगर बाहुल्य नभएका क्षेत्रहरुमा समानुपातिक उमेदवार सुनिश्चित गर्ने ।
ड्ड जुनसुकै पार्टीबाट उमेदवार भएको भएपनि मगर उमेदवारलार्य मतदान गर्न मगर मतदाताहरुलाई आव्हान गर्ने ।
ड्ड विभिन्न पार्टीमा आवद्ध मगरहरु एकापसमा सौहाद्र, सदभाव र स्वच्छ प्रतिष्पर्धा गर्ने गराउने ।
ड्ड चुनावको नाममा हुने विभिन्न अपराधिक तथा अनैतिक घटनाहरुमा मगर यूवाहरुलाई संलग्न नहुन सचेत गराउने ।
ड्ड स्थानीय तहको शासनमा मगर नेतृत्व स्थापित गर्न र मगरहरुको समानुपातिक प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गर्ने गराउने ।
ड्ड स्थानीय तहमा उमेदवार बनेका मगरहरुलाई मगर समाजका स्थानीय मुद्दाहरुमा सचेत र प्रतिबद्ध बनाउने ।
हाम्रो अनुरोध
 देशमा भइरहेका राजनीतिक घटना र प्रकृयाहरुलाई पकड्न नसक्दा मगर समाज राजनीतिकरुपमा पछाडी परेको छ । तसर्थ राजनीतिलाई पनि मगर समाजको हितमा सदुपयोग गर्न सक्नुपर्दछ । अन्यथा संघीयकरणको प्रक्रियामा पनि हामी पछि पर्नेछौं । उदाहरको लागि स्थानीय तह गाउ“ पालिका र नगरपालिकाको नाम तथा सीमाना निर्माणमा मगर संघ संगठनहरुले प्रमुख भूमिका खेलेर कम्तिमा मगर सघन वस्ती भएका गा.वि.स हरुलाई एउटै गाउ“ पालिका, नगरपालिकामा वा वडामा मिलाउन सकेको भए अवको स्थानीय तहको राजनीतिमा मगरहरुको लागि सहज हुने थियो । तर हामी चुक्यौं । तसर्थ आसन्न भूमिका निर्वाह गर्न हामी सबै मगर नेता, कार्यकर्ता तथा जनतामा हार्दिक अपिलका साथ अनुरोध गर्दछौं । अन्यथा समयसंगै राजनीतिक प्रक्रियाहरु अगाडी बढिरहने, हाम्रा मुद्दाहरु छुट्दै जाने र परिवर्तन बहावलार्य पकड्न नसक्ने अवस्थाबाट हामी गुज्रिरहनुपर्ने छ । हामी सबैलाई चेतना भयो ।
                                             २३ बैशाख २०७३, होटल हार्दिक, बागबजार



फोटो हेर्न तलको लिङ्क थिच्नुहोस् ।

मगर राजनैतिक अन्र्तरक्रिय कार्यक्रमको फोटो झलक.


 

हार्दिक श्रद्धान्जलि - एक बहादुर राना मगर
हार्दिक श्रध्दाञ्जलि - गोरे बहादुर खपांगी