A+ A A-

नेपाल मगर संघ केन्द्रीय समितिको विशेष परिपत्र जारी

ज्ञानेन्द्र पुनमगर(महासचिव)

श्रावण,१६-नेपाल मगर संघ केन्द्रीय समितिको कार्यालय परिषदको विस्तारित बैठक संघको केन्द्रीय कार्यालय कलंकी काठमाडौंमा मिति २०७३।०४।१५ गते शनिवारका दिन संघको अध्यक्ष नबीन रोकामगरको अध्यक्षतामा बसी निम्न बमोजिमको निर्णयहरु गरेकाले सोको जानकारी र सम्बन्धित समितिहरुमा कडाइका साथ कार्यान्वयण गर्न गराउनुहुन यो परिपत्र जारी गरिएको छ ।

१. स्थानिय निकायको पूर्नसंरचना सम्बन्धमाः नेपाल सरकारले स्थानिय निकायहरुको पूनसंरचना गर्नका लागि गठित कार्यदलले स्थानिय स्तरमा गाउपालिका र नगरपालिकाहरुको सिमा निर्धारण गरिरहेको हुनाले उक्त सिमा निर्धारण गर्दा मगर समुदायको मौलिक सस्कृति, इतिहास, बसोबासको सघनतालाई आधारित रहेर गर्नका लागि सम्बन्धित निकायहरुलाई दवाव दिन नेपाल मगर संघको सबै निकायहरु परिचालन हुनका लागि निर्देशन गर्ने निर्णय गरिएको छ ।

२. बाढी पहिरो प्रभावितलाई सहयोग सम्बन्धमाः नेपालको मौसमी प्रतिकुलताका कारण पछिल्लो चरणमा बाग्लुङ, प्यूठान, रोल्पा, गुल्मी लगायतका जिल्लाहरुमा बाढी पहिरोबाट प्रभावित भई धेरैको ज्यान गुमेको, धेरै घाइटे भएको र सयौ घरबार विहिन भएकोमा तत्काल पिडितलाई राहत दिन नेपाल सरकारलाई जोडदार माग गर्ने र नेपाल मगर संघको तर्फबाट पिडितलाई मानविय सहयोग गर्न आ–आफ्नो क्षेत्रमा राहत संकलन गर्न संघको सबै निकायहरुलाई सक्रियताका साथ परिचालित हुन निर्देशन गर्ने निर्णय गरिएको छ ।

३.खपाङ्गीलाई सहयोग सम्बन्धमाः नेपाल मगर संघको पूर्व अध्यक्ष गोरेबहादुर खपाङ्गीमगरको स्वास्थ्य उपचार र दैनिक खानपिनका लागि नेपाल मगर संघको संयोजनमा गोरेबहादुर खपाङ्गीमगर प्रतिष्ठानको प्रभावकारी व्यवस्थापनमा परिचालन हुने गरि पुनः सहयोगका लागि सार्वजनिक आवहान गर्ने र नेपाल मगर संघ केन्द्रले पनि सहयोग गर्ने निर्णय गरिएको छ ।

४. मातृभाषा संरक्षण र सम्बद्धन सम्बन्धमाः मगर समुदायको मातृभाषा संरक्षण र सम्बद्धन गर्नका लागि आवश्यक कार्यक्रमहरु सहितको कार्ययोजना तयार गर्नका लागि संघको केन्द्रीय भाषिक उपाध्यक्षहरु दलबहादुर बिरकट्टामगर, पूर्णबहादुर घर्तीमगर र भिम रोकायमगरलाई जिम्मेवारी दिने निर्णय गरिएको छ ।

५ . पुन समाजको सम्बन्धमाः पुनमगरहरुको सस्थामा आएको अन्तरिक समस्याहरुलाई समाधान गर्दै नेपाल मगर संघमा आवद्ध गर्दै पुनमगर समाज÷पुन समाजलाई एकतावद्ध गर्दै मगर संघको मुलधारमा ल्याउनका लागि प्रारम्भिक चरणमा संघको अध्यक्ष र महासचिवबाट पहलकदमी भइरहेको हुदा समाजसंग थप छलफल संवादको माध्येमबाट समस्या समाधान गर्ने निर्णय गरिएको छ ।

  ६( मगरात स्तरिय बैठक सम्बन्धमाः नेपाल मगर संघको ११औ राष्ट्रिय महाधिवेशनको म्याण्डेटलाई कार्यन्वयन गर्नका लागि आवश्यक योजना तर्जुमा गर्नका लागि मगरात स्तरिय बैठक २०७३ भाद्र ११ गते तानसेन पाल्पामा आयोजना गर्ने निर्णय गरिएको छ । यस बैठकमा लुम्बिनी, राप्ती, धवलागिरी र गण्डकीको संघको सबै जिल्ला समितिहरुबाट दुई÷दुई जना सहभागिता हुने गरि निर्णय गरिएको छ ।

७. कार्यालय व्यवस्थापन र आजिवन सदस्यता वितरण सम्बन्धमाः नेपाल मगर संघको केन्द्रीय कार्यालय व्यवस्थापन र संघको आजिवन सदस्यता वितरण तथा व्यवस्थापन सम्बन्धी संघको महासचिव ज्ञानेन्द्र पुनमगरको संयोजकत्वमा सचिव रेणुका काउछामगर, संगठन–सचिव जगतबहादुर रेश्मीमगर, विदेश–सचिव रक्षाबहादुर रैकामगर र कोषाध्यक्ष कमला थापामगर सदस्य रहने गरि पाँच सदस्य समिति गठन गर्ने निर्णय गरिएको छ ।

८ .केन्द्रीय पूर्ण बैठक सम्बन्धमाः यहि २०७३ भाद्र १ गते बाग्लुङको ढोरपाटनमा बस्ने भनिएको नेपाल मगर संघको केन्द्रीय पूर्ण बैठक मौसम प्रतिकुलताका कारण मिति २०७३ भाद्र १० गते पाल्पा तानसेनमा बस्ने गरि सार्ने निर्णय गरिएको छ ।

 ९ . मगरात बुलेटिन प्रकाशन सम्बन्धमाः नेपाल मगर संघको ११औ राष्ट्रिय महाधिवेशन र संघको गतिविधीहरु आम जनतालाई जानकारीका लागि मगरात बुलेटिन प्रकाशन गर्ने निर्णय गरिएको छ । बुलेटिन नेपाल मगर पत्रकार संघ समन्वय गरेर प्रकाशन गर्नका लागि यसका लागि सञ्चार–सचिव खड्क बुढामगरलाई संयोजन गर्ने निर्णय गरिएको छ ।

१०.मगर अन्तराष्ट्रिय मञ्च ९ःक्ष्ँ० को बैठक सम्बन्धमाः नेपाल मगर संघको संरक्षकत्वमा विश्व भरि नै क्रियाशिल मगर संघहरुलाई समन्वय गर्नका लागि गठित “मगर अन्तराष्ट्रिय मञ्च ९ःक्ष्ँ० को आगामी कार्यक्रम सहितको कार्ययोजना बनाउनका लागि ःक्ष्ँ को बैठक आयोजना गर्ने र यसको संयोजनका लागि संघको विदेश सचिव रक्षाबहादुर रैकामगरलाई जिम्मेवारी दिने निर्णय गरिएको छ ।

११.विश्व आदिवासी दिवस २०१६ सम्बन्धमाः आदिवासी जनजाति महासंघ र जातिय सस्थाहरुसंग सहकार्य गर्दै नेपाल मगर संघको केन्द्र देखि सबै निकायहरुले विश्व आदिवासी दिवस २०१६ भव्यताका साथ मनाउने निर्णय गरिएको छ । यस कार्यक्रमका लागि सबै निकायहरुलाई आवहान गर्ने निर्णय गरिएको छ ।

१२. बधाई सम्बन्धमाः नेपाल सरकारद्धारा मिति २०७३ असार २८ गते नेपाल सरकार मातहतको आदिवासी जनजाति उत्थान राष्ट्रिय प्रतिष्ठानको कार्यकारिणी सदस्यमा आगामी ४ वर्षका लागि नेपाल मगर संघ केन्द्रीय समितिको महासचिव ज्ञानेन्द्र पुनमगर मनोनयन हुनुभएकोमा हार्दिक बधाई तथा कार्य सफलताको शुभकामना व्यक्त गर्ने निर्णय गरिएको छ ।

१३. श्रद्धाञ्जली सम्बन्धमाः सार्क स्तरिय बक्सिङ प्रतियोगिता विजेता इन्द्रबहादुर रानामगर मिति २०७३ साउन १३ गते दिवन्गत हुनुभएको प्रति नेपाल मगर संघ दुःख व्यक्त गर्दै उहाँ प्रति हार्दिक श्रद्धाञ्जली व्यक्त गर्दै शोक सन्तब्ध परिवार जन प्रति हार्दिक समवेदना व्यक्त गर्ने निर्णय गरिएको छ ।

 १४ . सहयोग सम्बन्धमाः बाग्लुङ जिल्लाको ढोरपाटनमा आयोजना हुने मगरहरुको मौलिक सस्कृतिसंग जोडिएको उत्तरगंगा बराहमेला २०७३ सम्पनार्थ सहयोग गर्ने निर्णय गरिएको छ । अन्त्यमा सम्पूर्ण मगर अगुवा, पदाधिकारी, सदस्य, सबै तहका संघ तथा समितिहरु, भातृसंस्था, आबद्ध संस्थाहरु सबैलाई संघले अगाडि ल्याएका नीति तथा कार्यक्रमहरुको प्रभावकारी कार्यन्वयनका लागि आ–आफ्नो तह तप्काबाट सहयोग गर्नुहुन आवहान गर्दै वैठक सौहार्दपूर्ण बातावरणमा सम्पन्न भयो । 

Last Updated on Sunday, 31 July 2016 14:01

Hits: 709

अमरेश सिंह प्रवृति लाई निस्तेज गर्ने कि प्रोत्साहन दिने ?

अमरदीप मोक्तान

 दोलखा,अषाढ १०-नेपाली राजनीति मा अमरेश सिंह यस्तो नाम हो जो  सर्वशक्तिमान राजनैतिज्ञ को श्रेणी पर्दछन  यदि कसैले  शेर बहादुर, केपी ओली, प्रचण्ड नेपाल का शक्तिशाली नेता हुन् भनि बुझेका छन् भने त्यो पूर्ण रुप मा गलत हो भ्रम हो ? अमरेश सिंह  नेपाल का कानुन भन्दा माथि भएका  व्यक्तित्व हुन् भन्ने कुरा समय समयमा नेपाली जनताले देखि रहेका छन् अनुभव गरि रहेका छन् तर  कसैले उनको उदण्डता मा अंकुश लगाउन सकेका छैनन् ? भारत मा खुले आम धर्मान्तरण को नाटक मन्चन गर्ने  खुले आम कानुन को धज्जी उड़ाउने तथाकथित धर्मगुरु  जाकिर नायक कानून को भय ले आज भागी हिड्नु परेको छ भने नेपाल को राजनीति मा खुले आम दुर्गन्ध फैलाउने अमरेश सिङ्ग लाइ अंकुश  को त् कुरा परै जावोस एक शब्द उच्चारण गर्न समेत डराई रहेको छ  काँग्रेस पार्टी  रु याद रहोश केपी ओली को अपमान भनेको एमाले को अपमान मात्र होइन काँग्रेस माओवादी लगाएत राष्ट्र को अपमान पनि हो भनि बुझ्नु जरुरि छ ?  राजनीति मा विरोधी भनेको प्रतिद्वन्दी हो शत्रु होइन तर नेपाल का राजनैतिज्ञ मा यस कुरा को  किञ्चित भर ज्ञान  छैन भन्ने कुरा  वर्तमान केपी ओली को सरकार विरुद्ध अविश्वाश प्रस्ताव को समर्थन मा बोल्ने क्रममा   अमरेश सिंह ले  राजनतिक विरोधी  भएता पनि राष्ट्र का सम्मनित प्रधान मन्त्रि पद मा रहेका खड्ग ओली विरुद्ध संसदीय मर्यादा को उल्लङ्घन गर्दै मानसिक अवस्था ठिक न भएको भनि दिएको  अभिव्यक्ति  घोर निन्दनीय कार्य हो  ्र प्रधानमन्त्री जुन सुकै पार्टी को किन न होस् सभासद जस्तो गरिमामय पद मा पुगेका  व्यक्ति ले प्रधानमन्त्रि को असम्मान गर्दै अशोभनीय भाषा को प्रयोग गर्नु भनेको नेपाली राजनीति मा उदण्डता तथा उच्छ्रिन्ग्ख्लता को प्रवेश हुनु हो जसले भविष्य मा संसद को गरिमा लाइ पूर्ण रुप ले ध्वस्त गर्ने छ ्र याद रहोस केपी ओली माथि शब्द वाण  प्रहार हुदा थपडी बजाउने हरु ले के बुझे हुन्छ भने यदि यस्ता छाडातन्त्र लाई अंकुश लगाइयेन भने त्यो शब्द वाण  कुनै दिन त्यहि व्यक्ति द्वारा शेर बहादुर ,प्रचण्ड माथि पनि प्रहार हुन् सक्छ  ? संसद को गरिमा माथि प्रहार  कसले गर्न सक्छ जो संसद भन्दा माथि हुन्छ जसले संसद को अनादर गर्छ  ? अमरेश सिंह को क्रियाकलाप ले यसमा  कुनै शंका नै छैन अमरेश सिंह नेपाल का सबै भन्दा हेविवेट तथा उच्च्च  कद का नेता हुन्  जसको अगाडी संसद को गरिमा को केहि  अर्थ  छैन  रु  आखिर किन र के कारण ले अमरेश सिंह  हेविवेट  नेता हुन् त्यसका लागि अमरेश सिंहको विगत  देखि वर्तमान सम्म का क्रियाकलाप  बारे जान्न जरुरि छ ?

स्मरण रहोस भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी सार्क भन्दा पहिल्यै नेपाल भ्रमणमा आउने जानकारी कांग्रेस सभासद अमरेश सिंह ले प्रधानमंत्रि नरेन्द्र मोदी संग भेट पश्चात एक समाचार पत्रलाई जानकारी दिएका थिए ? कुटनैतिक मर्यादाको घोर उल्लघन   भएतापनि प्रधानमंत्रि नरेन्द्र मोदी को नेपाल भ्रमण वारे जानकारी भारत स्थित नेपाली राजदुतावास , नेपाल स्थित भारतीय राजदुतावास  तथा भारतीय विदेश मंत्रालय वाट जारी गरेको सुचनाको आधार मा नभई नेपाली कांग्रेस सभासद अमरेश सिंह  मार्फत समाचार प्राप्त भएको थियो   । 

भारतीय प्रधानमंत्री नरेन्द्र मोदीले अमरेश सिंह संग २० मिनेटको समय दिनु  सामान्य कुरा होइन त्यति मात्र कहाँ हो र मोदीले   भेट घाट को क्रममा साउन १९ गते नेपाल भ्रमणमा आउने जानकारी तथा सभासद अमरेश सिंहले भारत सरकार द्धारा भुटानलाई पाँच हजार करोड तथा अफगानिस्तानलाई तिन हजार करोढ अनुदान दिने गरेको तर नेपालको तराई क्षेत्रको विकास नभएकोले गर्दा नेपाललाई दिएको छ सय करोड अनुदान अपूग भएको हुंदा अनुदान बढाउन आग्रह गरेका थिए । नेपालको संविधान निर्माण एक वर्षको समय सिमाभित्र बन्ने सम्भावना न्यून रहेको यदि संविधान बनिहाले पनि आदिवासी तथा मधेसी समुदायले आन्दोलन गर्न सक्ने विश्लेषण मोदी लाई सुनाएको भनी एक समचार पनि सार्वजनिक भएको थियो  जो अहिले सत्य भएको छ ।

मोदी को नेपाल भ्रमणको क्रममा प्रधानमंत्रि शुशिल काईराला द्धारा उठाउनु पर्ने महत्वपूर्ण विषय सभासद अमरेश सिंह द्धारा उठाईयो आखिर किन रु कांग्रेस पार्टीले अथवा नेपाली कांग्रेस एमाले गठवन्धन सरकारले उठाउने अधिकार किन प्रदान किन गरे रुसभासद अमरेश सिंह भारतिय प्रधान मंत्रिलाई भेट्न जादा शुशील कोइराला लाई  अथवा काँग्रेस पार्टी यस वारे जानकारी किन गराएनन्  रु परराष्ट्र मंत्रालय  मा अमरेश सिंहको प्रधानमंत्रि मोदी संग हुने भेटघाटको जानकारी थियो की थिएन रु  अखिर किन र कुन आधार मा  प्रधानमंत्रि नरेन्द्र मोदीले सभासद अमरेश सिंहलाई प्राथमिकता प्रदान गरेका हुन भन्ने सन्दर्भ नेपाली जनमानसमा पनि रहस्य बनेको छ   ।

त्यस बखत भारतको  प्रधानमंत्रि नरेन्द्र मोदी द्धारा सार्क देश भ्रमण का लागी भुटान पश्चात नेपाललाई दोस्रो प्राथमिकता को देश मा चयन गर्नु  नेपाली का लागि सुखद समाचार थियो तर भ्रमण पूर्व एक सामान्य सभासदलाई नेपाल सरकार को आधिकारिक प्रतिनिधि सरह आफ्नो अति वहुमुल्य समय मध्येको वीस मिनेट खर्चिनुले ठूलो प्रश्न जन्माएको थियो  । भारतीय प्रधान मन्त्रि  श्री नरेन्द्र मोदीले अनधिकृत व्यक्ती अमरेश सिंहलाई महत्व दिनु को अर्थ के हो   रु अमरेश सिंह नेपालको दोश्रो संविधान सभाका एक सभासद मात्रै  थिए  गम्भीर प्रश्न के हो भने भारतको नवनिर्वाचित प्रधानमंत्री को ऐतिहासिक नेपाल भ्रमण अगाडी भारतीय प्रधानमंत्रि लाई भेट गरी देशको आन्तरिका समस्याको विषयमा कुरा गर्ने आधिकारिकता कसले प्रदान गरयो ?

 कांग्रेस पार्टीले अमरेश सिंहलाई नरेन्द्र मोदीको भ्रमण अगाडी कार्यक्रम तय गर्न जानकारी प्राप्त गर्न पठाएका हुन सकने सम्भावना लाइ नकार्न सकिदैन तर तत्कालिन  कांग्रेस एमाले गठवन्धन को सरकार भएको हुदा दुवै पार्टी को  सहमति मा आधिकारिकता प्रदान गरी अमरेश सिंहलाई श्री नरेन्द्र मोदी लाई भेट गर्न पठाईएको कुरा सार्वजनिक न भएता पनि काँग्रेस एमाले का प्रमुख हरु को मौनता ले अमरेश कति शक्तिशाली हुन् भन्ने पुष्टि हुन्छ ? अमरेश सिंह नेपाली राजनितिका यस्ता पात्र हुन जो हमेशा समाचारको सुर्खी मा रहेको पाईन्छ । हाल को सत्ता परिवर्तन   दिल्ली मा विद्रोही माओवादी तथा सरकारवीच भएको १२ बुंदे समझदारी देखी लिएर प्रत्येक महत्वपूर्ण निर्णय स्थलमा अमरेश सिंहको उपस्थिति देखियो ? भारत सरकारका राजनैतिज्ञ, कुटनैतिज्ञ, कुटनीतिक नियोग का उच्च पदस्थ अधिकारीको अमरेश निवासमा निर्वाध रुपमा आवत जावत रहेको समाचार सार्वजानिक भएको छ ।

अमरेश सिंह कांग्रेस बाट निर्वाचित  भएका एक सभासद मात्र हुन कांग्रेस पार्टी का कुनै  ठुला पदाधिकारी पनि हाईनन् तर भारत सरकारले अमरेश सिंहलाई यति धेरै महत्व दिनुको अर्थ रहश्यमय छ रु अमरेश सिंहका प्रार्दुभाव १२वुंदे समझदारी वाट सुरु भई महन्त ठाकुरको निजी सचिब देखि दोश्रो संविधान सभाका सभासद सम्म आई पुग्दा सम्म भारत सरकार तथा नेपाल सरकारले अति महत्व दिनु को कारण अज्ञात छ  रु अमरेश सिंह भारत सरकारका नेपाल विषय हेर्ने आधिकारिक व्यक्ती अपनी होइनन र  नेपाल सरकारको तर्फबाट भारत संग समन्वय कायम गर्ने आधिकारिक व्यक्ती पनि होइनन तर नेपाल को कुनै पनि राजनैतिक घटना क्रम मा अमरेश सिंह को उपस्थिति तथा संग्लग्नता  किन देखिन्छ ?

 यो त् एक उदाहरण मात्रै हो स्मरण रहोस  अमरेश सिंहको निवासमा भारतिय राजदूत विदाई भोज का कार्यक्रम हुनु तथा उक्त भोजमा भारतीय राजदूतको उपस्थीति हुनु, वरिष्ठ निजामतीको सरुवा बढुवा, प्रहरी सेनाको सरुवा बढुवा हुनका लागि उच्च तहका अधिकृतहरु अमरेश निवासमा चाकरी गरेको समाचार  ले के  अमरेश सिंह नेपाल सरकार वाहेक एक सामानान्तर सरकार का प्रमुख को रुपमा रहेको प्रतित हुन्छन  । केहि वर्ष अगाडी अमरेश सिंहले गरेको रात्रि भोजमा अाएका का पदाधिकारी, भारतीय राजदूतवासका कुटनैतिज्ञ श्री पियुस श्रीवास्तव, राष्ट्रिय अनुसन्धान विभागका भूतपूर्व आइ जी पि देवीराम शर्मा डि आई जी राजेन्द्र सिंह भण्डारी, ब्रीफकेस उजागर गरेका कारण छानवीनको दायरामा परेका एस एस पी रमेश खरेल लगायात उच्च प्रहरी अधिकृतहरुको उपस्थितिले सभासद अमरेश सिंहको शक्ति तथा प्रभाव कति सम्म रहेछ स्पस्ट रुपमा छर्लङग हुन्छ ।

नेपालमा राजनैतिक समस्या आईपर्दा छिमेकी को नाताले भारतीय उच्च तहका राजनैतिज्ञ जनता दल युनाइटेड का प्रभावशाली समाजवादी नेता डि पि त्रिपाठी तथा प्रभावशाली वामपन्थी नेता सिताराम येचुरीको समय समयमा नेपाल आगमन हुने गर्दछ । नेपालका ठूला पार्टीको विचारधारा समाजवादी तथा वामपन्थी भएको हुनाले यसलाई स्वभाविक प्रकृया तथा सकरात्मक रुपमा हेर्न सकिन्छ तर अमरेश सिंह नेपाली कांग्रेसका कुनै उच्च पदाधिकारी नभई एक सामन्य सभासद भएता पनि भारत तथा नेपाल सरकारले उच्च महत्व  किन दिएका होलान  यसले  पनि अमरेश सिंह शक्तिमान तथा  नेपाल का हेविवेट राजनैतिज्ञ हुन् भन्ने  प्रमाणित हुन्छ  ्र कुनै पनि अन्तर्वार्तामा उनको बारम्बार को थेको मा राजनीतिशास्त्र का विद्यार्थीभएको  अर्थात् अमरेश बाहेक नेपाल मा विद्वान राजनीति शास्त्र का विद्यार्थी कोहि छैनन् ।कि के हो  के पी ओली को राजिनामा  तथा बहिर्गमन ले  राष्ट्र मजबूत हुने हो कि अमरेश प्रवृति मजबूत हुन् त्यो चिन्ता को विषय बनेको छ  ? हेक्का रहोस यदि अब पनि अमरेश जस्ता पात्र  लाई अंकुश लगाउने प्रयाश गरिएन भने नेपाल एक दुर्बल राष्ट्र मा  परिणत हुने अवस्यम्भावी छ भनि बुझे हुन्छ ? अमरेश सिंह जस्तो प्रवृति  को उदय हुनु भनेको नेपाल एक कम्जोर निरिह राष्ट्र मा परिणत हुनु हो ?

 

Last Updated on Monday, 25 July 2016 15:18

Hits: 631

मुक्ति सेनाबाट आइजिपी हुँदै राजदूतसम्म

नेपाल प्रहरीको ६० वर्षे इतिहासमा धेरैले सम्झिरहने एउटा नाम हो खड्गजित बराल । ०२९ देखि ०३५ सम्म नेपाल प्रहरीको नेतृत्व सम्हालेका बराल पछि राजदूतदेखि राष्ट्रिय पञ्चायतको सदस्यसम्म भए । युवा उमेरमै आइजिपी भएका बरालले ती दिन यसरी सम्झिरहेकाछन् ।  

भैरहवा जेलमा चार महिना २००७ सालको नेपाली कांग्रेस, राजा त्रिभुवन र राणाशासकबीच दिल्लीमा सम्झौता भयो । तर, त्यो सम्झौताले कांग्रेसका सबै नेता–कार्यकर्तालाई खुसी बनाउन सकेन । मुक्तिसेनामा भैरहवा मोर्चाका कमान्डर रहेका केआई सिंहले कांग्रेसले पूर्वनिर्णयविपरीत सम्झौता गरेको भन्दै सशस्त्र संघर्ष जारी राख्ने घोषणा गरे ।

त्यसअघि पनि बराल केआई सिंहकै कमान्डमा खटिएका थिए । पछि पनि उनले केआइसिंहकै ‘लाइन’ माने, दिल्ली सम्झौतालाई धोका भन्दै संघर्षमै खटिए । ‘बिहारको बहरगनियामा भएको कांग्रेसको सम्मेलनमा ‘डु अर डाई’को निर्णय भएको थियो,’ बराल भन्छन्, ‘तर, त्यसविपरीत पार्टीले दिल्लीमा सम्झौता गरेपछि हामीले संघर्ष जारी राख्ने निर्णय गर्‍यौँ । सम्झौता गर्नुहुन्न, लडेरै प्रजातन्त्र ल्याउनुपर्छ भन्दै हाम्रो भैरहवा मोर्चाले संघर्षलाई निरन्तरता दिने भयो ।’

देशमा प्रजातन्त्र आएको घोषणा भयो, तर बराल सम्मिलित मोर्चा संघर्षमा उत्रियो । चार महिनासम्म सशस्त्र संघर्ष जारी राखेको बराल मोर्चालाई नियन्त्रणमा लिन सरकारलाई हम्मेहम्मे पर्‍यो । आफ्नो शक्तिले नसकेपछि सरकारले संघर्ष गरिरहेको समूहलाई समात्न भारतीय सेनाको सहयोग लिने भयो । ठूलो संख्यामा भारतीय सैनिक भैरहवा आए । बराल त्यो घटना सम्झन्छन्, ‘डेढ घन्टाजति त भारतीय सैनिकसँग पनि भिडन्त भयो, तर उनीहरूको फौज धेरै ठूलो थियो । हामीले लड्न सकेनौँ, आत्मसमर्पण गर्नुपर्‍यो ।’ आत्मसमर्पण गरेको बरालको समूहलाई जेल चलान गरियो । चारमहिने जेल जीवन बिताएर बाहिर निस्कँदा बराल २० वर्षका थिए । प्रजातन्त्र स्थापना गर्ने भन्दै कांग्रेसको गुरिल्ला दस्ता मुक्तिसेनामा काम गरेका बरालले राजनीति छाडे, पढाइलाई रोजे ।

बिपीको संगत र सशस्त्र संघर्ष त्यतिवेला भारत बेलायतको उपनिवेशमा थियो । बरालका बुबा ब्रिटिस भारतीय सेनामा अधिकृत थिए । त्यसैले बरालको बाल्यकाल गोरखपुरमा बित्यो । त्यतिवेला नेपालमा राणाशासनविरुद्ध आन्दोलन चर्किसकेको थियो । बरालका बुबालाई भेट्न बिपी कोइराला, मातृका कोइराला, कृष्णप्रसाद भट्टराई, बालचन्द्र शर्मा, गोपालप्रसाद भट्टराईजस्ता नेताहरू आइरहन्थे । यसले उनलाई पनि सानै उमेरमा ठूला नेताहरूसँग चिनजान गरायो । बिस्तारै उनीहरूसँगको संगत झ्याँगिन थाल्यो ।

कहिले आर्थिक सहयोग तर कहिले अन्य सहयोगका लागि कांग्रेस नेताहरू घर आउन गरेको ती दिन अहिले पनि बरालको स्मृतिमा ताजै छ ।

के ती नेताले किशोर अवस्थामै सशस्त्र संघर्षमा लाग्न बराललाई प्रेरित गरे त ?

‘होइन, मैले त्यतिवेला राजनीति बुझेको थिइनँ । म कांग्रेसले गरेको आन्दोलनबाट प्रभावित भने थिएँ, देशमा राणाशासन गलत हो भन्ने मेरो बुझाइ थियो,’ बराल सम्झिन्छन् । बराल त्यतिवेला देशको स्थिति देखेर मुक्तिसेनामा लागे । तर, उनलाई लागेको त्यो ‘सत्मार्ग’ परिवारमा स्वीकार्य भएन । ‘बुबालाई नेपालमा प्रजातन्त्र ल्याउनुपर्छ भन्ने थियो, त्यसका लागि सहयोग पनि गर्नुभयो,’ उनी भन्छन्, ‘तर, बुबा भन्नहुन्थ्यो– पढ्ने उमेरमा यो कुबाटोमा लाग्यो ।’ बुबाको रिस अहिले पनि सम्झन्छन् बराल ।

तर, त्यतिवेला बुबाको रिसलाई जितेको थियो उनको ‘प्रजातन्त्र सपना’ले । भैरहवा जेलबाट छुट्दा पनि बरालले बुबाको रिस बिर्सिएका थिएनन् । ‘त्यसले पनि प्रभाव पार्‍यो होला,’ उनी भन्छन्, ‘जेलबाट निस्किएपछि मैले पढ्ने निर्णय गरेँ ।’ तर, उनका बुबाको रिस मरेको थिएन । पहिले पढेन भनेर रिसाएका बरालका बुबाले अब पढ्नका लागि खर्च नदिने भए । तर, दृढ इच्छाशक्तिलाई केले रोक्ने ? बराल आफन्तलाई गुहार्न गए, उनीहरूसँग खर्च मागे । र, पुगे आग्रा विश्वविद्यालय । तर, कलेजमा पनि उनको मन पढाइभन्दा खेलकुदमा बढी रमायो । फुटबल र हकीमा ध्यान दिन थाले । क्याम्पसका चर्चित खेलाडीसमेत थिए ।

(बाँया बाट पूर्ब आइजिपी खड्गजित बराल,प्रा.डा. केशरजंग बराल र हुम थापा, बराल झुप्रोमा) 

काठमाडौंमा भर्ना, भारतमा तालिम भारतको पटनामा एमएम पढेपछि ०१२ सालमा बरालले नेपाल फर्किने निर्णय गरे । त्यतिवेला नेपाल प्रहरी पुनर्गठन गरिएको लामो समय भएको थिएन । उनलाई नेपाल प्रहरीमा काम गर्ने रहर थियो । साथीभाइ सल्लाह–सुझाब दिन्थे, त्यो रहरमा उत्साह भर्थे । नेपाल प्रहरी पनि प्रारम्भिक चरणमा थियो । संयोग, बराल नेपाल आउँदा लोक सेवा आयोगले प्रहरीका लागि इन्स्पेक्टरमा भर्ना खुलायो । त्यतिवेला लिखित र अन्तर्वार्ता मात्र हुन्थ्यो, शारीरिक परीक्षण हुँदैनथ्यो । बरालले परीक्षामा सफलता हात पारे ।

‘अन्तर्वार्ताको समय अहिले पनि याद छ, लोक सेवा आयोगका अध्यक्ष नगेन्द्रमणि दीक्षित हुनुहुन्थ्यो,’ बराल भन्छन्, ‘उहाँले किन प्रहरीमा भर्ना हुने भनेर सोध्नुभयो, मैले प्रहरीमा काम गर्ने मन छ भनेँ ।’ तर, बरालको यो निणर्यमा पनि उनका बुबा निश्चिन्त थिएनन् । ‘तँ एक वर्ष पनि प्रहरीमा टिक्दैनस् भन्नुभएको थियो,’ बराल सम्झन्छन्, ‘अरूलाई सलाम गरेर अनुशासनमा बस्न सक्दैन भन्ने बुबालाई लागेको थियो । आखिर मेरो स्वभाव पनि त्यस्तै थियो ।’

त्यतिवेला प्रहरीलाई नेपालमै तालिम दिने व्यवस्था पनि थिएन । तालिमका लागि भारत पठाउने गरिन्थ्यो । बराललाई पनि भारतीय प्रहरीको एकेडेमीमा पठाइयो । भारतमै एक वर्ष तालिम गरेर फर्किएपछि उनको प्रहरी हेडक्वार्टरमा पोस्टिङ भयो । करिब तीन वर्षपछि डिएसपीमा बढुवा भयो, उनलाई भैरहवामा खटाइयो । भैरहवा त्यही ठाउँ हो जहाँ उनलाई चार महिना जेल राखिएको थियो । उनी भैरहवामा कार्यरत रहेकै वेला राजा महेन्द्रले शासन हातमा लिएका थिए । पहिलाका उनका साथीहरू अब उनका दुस्मन हुन थाले ।

त्यतिवेला नेपाल प्रहरीको ‘सिनियर’ तहमा इन्स्पेक्टर, डिएसपी, एसपी, डिआइजी र आइजिपीको मात्र पद थियो । डिएसपी भएको केहीपछि उनको एसपीमा बढुवा भयो । उनलाई प्रहरीले नेपालगन्जमा पोस्टिङ गर्‍यो । केही समयमा उनको फेरि बढुवा भयो, तर स्थान फेरिएन । उनी नेपालगन्ज नै बसे । सात एरियामध्ये सात नम्बर एरियाको इन्चार्जका रूपमा उनले काम गरे । १६ वर्ष अवधिमै आइजिपी प्रहरीमा जागिर खाएको १६ वर्षको अवधिमै उनले आइजिपी हुने मौका पाए । ०२९ सालमा उनी आइजिपी भए । अहिले आइजिपीमा बढुवा हुन ठूला संघर्ष भएको सुनिन्छ । तर, त्यतिवेला संघर्ष होइन, नियम पहिलो आधार बन्थ्यो ।

‘अहिले धेरैले पत्याउँदैनन् होला, मेरो बढुवा हुन्छ भन्ने आफैँलाई थाहा थिएन,’ त्यसवेला प्रहरी एकदमै अनुशासित ढंगले चल्ने गरेको उनले बताए । ०२९ देखि ०३५ सालसम्म उनी प्रहरी महानिरीक्षक भए । यो अवधिमा नेपाल प्रहरीलाई आधुनिक युगतर्फ डोर्‍याएकाले अहिले पनि उनको प्रहरीमा प्रशंसा हुन्छ ।

‘पहिलेदेखि नै प्रहरीलाई नैतिकवान् बनाउनु मेरो उद्देश्य थियो,’ उनी भन्छन्, ‘आइजिपी भएपछि पनि मैले त्यही कुरालाई मूर्त रूप दिएँ ।’ त्यसवेला सिपाहीको तलब करिब ३० रुपैयाँ थियो । रासनको सुविधा पनि थिएन । युनिफर्मसमेत उधारोमा किनेर लगाउनुपर्ने अवस्था थियो । त्यसकारण प्रहरीले घुस खान्छ भन्ने छवि थियो, त्यसलाई हटाउन सकिएन । प्रहरीलाई नैतिकवान् बनाउनुपर्छ भनेर नै उनको कार्यकालमा लबिङ भयो, प्रहरीको तलब बढ्यो, रासनको सुविधा सुरु भयो ।

त्यतिवेलासम्म नेपाल प्रहरीका आफ्नै घर थिएनन्, पाटी, पौवा र अर्काको घरमा जबर्जस्ती बस्थे प्रहरी । ‘हामीले सरकारलाई समस्या बुझाएर बजेट विनियोजन गरी प्रहरीलाई आवास निर्माणको काम गर्‍यौँ,’ उनी भन्छन्, ‘टाढैबाट चिन्ने गरी छुट्टै किसिमका घरहरू निर्माण सुरु भयो ।’

बराल आइजिपी हुँदासम्म प्रमाण ऐन थिएन । अपराधी पनि सहजै उम्कन सक्थे । यही समस्यालाई मध्यनजर गर्दै बरालको कार्यकालमा प्रमाण ऐन ल्याइयो । घटनाको मुचुल्का उठाउने काम सुरु भयो । पञ्चायतकालमा तल्लो तहको प्रहरीको पनि ‘सान’ थियो । प्रहरीलाई देख्नेबित्तिकै सबै सतर्क हुने अवस्था थियो ।

तर, किन फेरियो त्यो छवि ? किन हरायो प्रहरीको त्यो ‘सान’ ?

बरालसँग यसको उत्तर छ, ‘त्यो कुनै तर्कमा आधारित डर थिएन, कतिपयमा प्रहरीले राम्रो काम गर्छ भनेर परफर्मेन्समा आधारित डर थियो । प्रहरी भनेको देशको ‘फस्ट सर्भेन्ट’ हो, अपराधी मात्र प्रहरीसँग डराउने हो, अरू त प्रहरीको साथी बन्नुपर्छ ।’ प्रहरी सेवाबाट अवकाश पाएपछि बराल बर्माका राजदूत भए । पछि, राष्ट्रिय पञ्चायतको सदस्य पनि भए ।

किन बनेन देश ?

१६ वर्षको उमेरमा देशमा प्रजातन्त्रका लागि भनेर सशस्त्र संघर्ष गरेर जेल परी पछि आइजिपी हुँदै राष्ट्रिय पञ्चायतको समेत सदस्य भएका बराललाई अहिले देश अगाडि नबढेकोमा होइन, पछाडि फर्केकोमा चिन्ताले छोप्न थालेको छ ।

‘इमानदारीको कमी र राम्रो नियतको अभावले देश बन्न सकेन, अगाडि बढ्न सकेन,’ बराल भन्छन्, ‘नेता मात्र होइन, यसमा हामी सबै नेपाली दोषी छौँ, हाम्रो नियत ठीक छैन, हामीमा इमानदारी छैन, त्यही भएर अहिले सबैले दु:ख पाइरहेका छौँ । देशको हरेक क्षेत्रमा इमानदारीको कमी छ ।’

(कृष्णबहादुर तामाङको फेशबुक बाट)

 

Last Updated on Thursday, 23 June 2016 14:58

Hits: 782

बहुरुपिया प्रचण्ड र काँग्रेस मावोवादी गठबन्धन

अमरदीप मोक्तान

यदि कुनै अघटन भए मात्र नत्र भने हप्ता दस दिन भित्र मावोबादी केन्द्र का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड दोस्रो पटक केहि महिना का लागि नेपाल को प्रधानमन्त्री बन्ने लगभग तय छ |

प्रचण्ड निवास लाजिम्पाट को केहि दुरी मा रहेको नजिकै बालुवाटार स्थित प्रधान मन्त्रि निवास मा प्रचण्ड केहि दिन बास गर्ने छन् | केपिओलि सरकार का प्रमुख घटक मावोबादी केन्द्र ले सरकार बाट समर्थन फिर्ता लिए पश्चात वर्तमान सरकार अल्मत मा परेको छ |मावोबादी केन्द्र को समर्थन फिर्ता पत्र प्राप्ति पश्चात अल्पमत मा परेको केपी ओली ले राजिनामा न दिने घोषणा पश्चात मावोबादी केन्द्र का वर्तमान सहयोगी कांग्रेस,मधेशी मोर्चा तथा केहि साना दल ले संसद सचिवालय मा अविस्वास को प्रस्ताव दर्ता गराएका छन् |यसै बीच मावोबादी केन्द्र तथा काँग्रेस बीच पाच बुदे सहमति अनुशार काँग्रेस ले गृह मन्त्रालय समेत १४ मन्त्रालय पाउने तथा प्रधान्मन्त्री समेत ८ मन्त्रि पद मावोबादी केन्द्र ले पाउने छ |

बाकी बचेका मन्त्रालय राप्रपा,मधेशी मोर्चा तथा साना दल को निमित्त छुट्याइएको समाचार छ | लोकतन्त्र मा साकार बन्नु र भत्किनु ठुलो कुरा होइन तर राष्ट्रिय स्वाभिमान प्रति अटल तह अडिग भएर विकाश को गति मा उन्मुख सरकार गिराउन के जरुरि थियो त् ? झुठ र्फरेब का बादशाह प्रचण्ड तथा मधेशी काँग्रेस गठबन्धन अप्राकृतिक हो भनौ भने गठबन्धन बन्ने लगभग तय छ | आउने दिन हरु मा विशाल थाती को रुप मा रहेको समस्या हरु अब बन्ने मावोबादी केन्द्र तथा मधेशी मोर्चा काँग्रेस गठबन्धन को सरकार ले कसरि पुरा गर्ने छन् त्यो हेर्न बाकी छ | प्रचण्ड को इतिहाश हेर्दा भद्र सहमति पालन न गरेको भनि सरकार बाट बाहिरिएका प्रचण्ड ले मधेशी मोर्चा तथा काँग्रेस संग भएको अन्तरिक भद्र सहमति पालन गरलान भन्ने मा घोर शंका छ | आदिवाशी जनजाती मधेशी थारु लगाएत धेरै लाइ झुक्याउने प्रचण्ड प्रचण्ड ले पुनः मधेशी मोर्चा तथा काँग्रेस लाइ न झुक्याउलान भन्न सकिन्न |

नेपाली को इतिहास भुल्ने बानी भएको कारण राष्ट्र प्रमुख हुन् लागेका प्रचण्ड को विगत स्मरण गराउन अत्यन्त जरुरि छ |स्मरण होस् प्रचण्ड प्रथम पटक प्रधान मन्त्रि को सपथ लिएको दोस्रो दिन कोशी नदि ले भयङ्कर रुप धारण गर्दै धेरै ज्यान माल को नोक्सानी भएको थियो अर्थात् अशुभ भएको थियो ,भाग्यको दोधार मा उभ्भिएको नेपाल को प्रधानमन्त्री मा पुनः दोस्रो पटक प्रचण्ड हुने योग बनेको छ | जन्सिद्ध झुक्याउने आदत का कारण आज नेपालमा पैदा भएको अस्तव्यस्त स्थितिका मुख्य जिम्मेवार मध्ये प्रचण्ड पर्दछन भन्दा अन्यथा हुने छैन । अन्तरिम संविधानलाई धुजाधुजा बनाउने तथा न्यायपालिकालाई समेत इतिहासमा कलंकित बनाउने योजनाकार प्रचण्ड नै थिए |

पहाड का सोझासाझा आदिवासी जनजाती लाइ धोका दिएर मधेश बाट चुनाव लड्ने घोषणा गर्दा प्रचण्ड द्वारा पहाड मा झुक्याइयेका जनता ले पहाडको अनिष्टकारी ग्रह मधेसमा सर्ने भयो भनि खुशी प्रकट गरेका थिए । झुटको पोको, बाचाका व्यापारी, विश्वास गर्नै नहुने पात्र प्रचण्डको मधेसबाट चुनाव लड्ने उद्घोष गर्दा पहाडी जनताले त शरिरको पीलो पन्छिने भयो भनेर हर्षित भएका थिए । प्रचण्डको झुट र धोखाका कथा यति धेरै छन् कि जसको वर्णन गरिए एउटा ठूलो पुस्तकको निर्माण हुन सक्छ । कुरा फेर्न सिपालु प्रचण्ड पटक(पटक कुरा फेरेकोमा किन्चित पनि पश्चाताप बोध गर्दैनन् । भारतविरुद्ध सुरुङ्ग युद्ध गर्ने प्रचण्डको उद्घोष गर्दै भारतीय झण्डामाथि बुटले कुल्चेको पोष्टर छाप्ने माओवादी नै हुन् । १२ पटक सम्म मधेसवादी दलको बहिष्कारका कारण प्रधानमन्त्री बन्न नपाउँदा खिन्न भएर भारतलाई इंगित गर्दै विदेशी प्रभुले गर्दा पाइनँ भन्ने रुन्चे अभिव्यक्ति दिने प्रचण्ड नै हुन् ।

बाबुराम प्रधानमन्त्री हुन साथ नेपालका अन्य नेताको तुलनामा बढी भारतीयपरस्त देखिने नेता पनि प्रचण्ड नै हुन् भन्ने सर्वविदित् नै छ । स्मरण होस् नेपालको प्रधानमन्त्रीको रुपमा भारत भ्रमणको क्रममा हिन्दुवादी समर्थक भारतीय पत्रकारले प्रचण्डलाई भारतविरोधी किन भन्ने प्रश्न गर्दा प्रचण्डले सोझै नकार्दै “राम भारत अयोध्याको, सीता जनकपुर नेपालको हामी कसरी भारतको विरोधी हुन सक्छौं ?” भन्ने जवाफ दिएका थिए । नेपाल भारतको रोटी बेटीको सम्बन्ध छ भन्ने उनको बयानप्रति आश्चार्य प्रकट गर्दै प्रचण्डको बहुरुपीया चरित्र बारे हिन्दुवादी पत्रिका ओर्गनिजर मा लेख प्रकाशित भएको थियो ।

नेपाली जनता सामु अहिले पनि प्रचण्ड कारनामा झल्झली छ | प्रचण्डले कसलाई मात्र झुक्याएनन् ? सेरेमोनियल राजा बनाउछु भनि राजालाई झुक्याए, गिरिजाप्रसाद कोइराला, माधव नेपाललाई राष्ट्रपति बनाउछु भनि झुक्याए । आदिवासी, मधेसी, सुशील कोइरालालाई प्रधानमन्त्री बनाउछु भनि मुर्ख बनाए ।  बाबुराम भट्टराईको बाहिर्गमनका लागि स्वतन्त्र व्यक्तिको नाममा संविधानसभा हत्याको वातावरण निर्माण गर्ने सर्वोच्चका मुख्य न्यायधिश खिलराज रेग्मीको नाम प्रस्ताव गरि कांग्रेस, एमालेलाई समेत घुँडा टेकाउदै अन्ततः खिलराज रेग्मीलाई प्रधानमन्त्री बनाएर नै छाडने पनि प्रचण्ड नै हुन् ।

प्रचण्डको कारण न्यायपालिका माथि कहिले नमेटिने कालो धव्बा लागेको छ । न्यायपालिकाको गरिमा तथा निष्ठालाई इतिहासमा कलंकित बनाउन समेत चुकेनन् प्रचण्ड । नेपालको अन्तरिम संविधान धुजा-धुजा भई रद्दि कागजमा परिणत गराउने त्यसका मुख्य अभियुक्त र कारकतत्व पनि प्रचण्ड नै हुन् । हिन्दुका आराध्यदेव पशुपतिनाथ तथा भगवान् बुद्धको जन्म स्थल लुम्बिनीमा अतिक्रमण गर्ने दुस्साहसी पात्र प्रचण्ड नै हुन् । राष्ट्रपति ले हस्त्क्षेप न गरेको भए प्रचण्ड द्वारा सेना मा राजनीतिकरण को प्रयास ले बल्ल बल्ल सेनापति पद का लागि स्थान बनाएका आदिवाशी समुदाय का छत्रमान सिङ्ग गुरुङ झन्डै सेनापति पद बाट वन्चित हुन् पुगेका थिए | पहाड का आदिवाशी जनजाती ले प्रचण्डपोषण गर्दा धेरै गुमाएका ,प्रचण्ड पोषण गर्दा पहाड का जनजाती आदिवाशी क्षेत्र मा रगत को खोलो बगेको थियो गाउ का गाउ सुनसान विरान भयो सबै भन्दा बडी त्याग बलिदान सहादत दिने आदिवाशी ले के नै प्राप्त गरे हात लग्यो शुन्य बाहेक |

आफ्नै दम्भ का कारण प्रधानमन्त्री पद गुमाएका प्रचण्ड पुनः दोस्रो पटक प्रधानमन्त्री बन्ने छन् तर राष्ट्र ले के पाउने त्यो मूल कुरा हो | यदि अति मह्त्वकान्छी प्रवृति का प्रचण्ड लाइ प्रधानमन्त्री बनाउन राष्ट्रिय स्वाभिमान प्रति अटल अडिग केपी ओली सरकार लाइ कसैको हित का लागि कसैको इशारा मा अपदस्थ गर्न लागिएको हो भने राष्ट्र को लागि दुर्भाग्यपूर्ण हुने छ | प्रधानमन्त्री जो कोहि बनुन त्यसको कुनै सरोकार छैन तर राष्ट्रिय स्वाभिमान ,राष्ट्रिय अखण्डता माथि खलल पुर्याउने कार्य नेपाली जनता लाइ असहनीय हुने छ भनि मनन गर्न जरुरि छ | प्रचण्ड ले प्रधानमन्त्री पद प्राप्ति पश्चात उनले गरेको कार्य ले मुल्यांकन हुने छ यदि प्रचण्ड ले बाचा गरे बमोजिम प्रलयकारी भुकम्प ले ध्वस्त बनेका पहाड का जनता लाइ एक मुस्ठ तिन लाख रुपैय्या दिने वचन को पालन गरे निसन्देह पहाड मा प्रचण्ड को जयजयकार हुने छ |

अखण्ड चितवन समर्थक प्रचण्ड तथा अखण्ड सुदुर पश्चिम समर्थक शेर बहादुर देउवा ले एक मधेश दुइ प्रदेश , जनसंख्या को आधार मा निर्वाचन क्षेत्र तथा बैबाहिक अंगिकृत लाइ बंसज नागरिक सरह प्रधानमन्त्री राष्ट्रपनि लगाएत उच्च पद प्राप्त हुन् सक्ने मधेशी मोर्चा को माग कसरि सम्बोधन गर्ने छन् त्यो नेपाली जनता हेर्न आतुर छन् | बहुरूप का धनि प्रचण्ड ले प्रधान मन्त्रि पद मा शोभायमान पश्चात विगत जस्तै हुने न हुने घोषणा गरेर राष्ट्र लाइ धराप मा पार्ने हुन् कि मधेसी दल तथा काँग्रेस संग गरिएको भद्र सहमति विरुद्ध कार्य गरेर अभद्रता को प्रदर्शन गर्दै नेपाल लाइ पुनः अस्थिर बनाउने हुन् कि राष्ट्रिय स्वाभिमान को रक्षा गर्दै नेपाल लाइ आर्थिक विकाश को गति मा डोर्याउदै समृद्ध नेपाल निर्माण गर्ने हुन् हेर्न बाकि छ |

डाडा खर्क,दोलखा

Last Updated on Saturday, 16 July 2016 02:46

Hits: 398

जीवनका केही अनुभवहरु -चिम्खोले काइला

चिम्खोले काईला
मगर भएर जन्मे, मगर भएर मर्न मन लागेको छ
मगर भएर हुर्के, मगरको लागि केहि गर्न मन लागेको छ ।
उपस्थित हुनु भएको सम्पूर्ण मगरहरुलाई
झोर्ले, जेडौ, सिमेङपाउ, नमस्कार भन्न मन लागेको छ । ।
यी माथिका हरफहरु मैले मगर संघ युकेको तीन बर्षे कार्यकालमा हरेक सभा समारोहहरुमा फलाक्ने गरेको हरफहरु हुन् । यी हरफहरु मेरो अन्तरात्माबाट उत्पत्ति भएका हरफहरु भएको हुँदा मगर भन्ने शब्द मेरो जीवनको पर्यायवाची भैसकेको छ । मेरो जीवनमा म जन्मेको जन्म थलो, म अध्यन गरेको स्कुल, मेरो कर्म थलो तथा पल्टन घर (British Army) र मगर संघ युकेको १३ बर्ष यात्रामा बटुलेको अनुभब मेरो जीवनको लागि अक्सिजन स्वरूप बनेको छ । यी माथि उल्लेख गरेका अनुभबहरु ओकल्न त केहि प्रशंगहरु जोड्नै पर्ने हुन्छ ।

प्रसंग यसरी जोडौ , मेरो जन्म म्याग्दी जिल्लाको चिमखोला गाउमा २०१८ सालमा भएको थियो । २०३० साल सम्म चिमखोला गाउमै हुर्के बढे अनि कक्षा ७ सम्म गाउमै अध्यन गरे । कक्षा ७ सम्म अध्यन गर्दा जात के हो भन्दा मगर हो भन्ने मात्र थाहा थियो सायद हाम्रो गाउमा एकाध दलित बाहेक सम्पूर्ण मगर भएकोले होला हामीहरुमा जातिविशेष कुरा गरेर को सानो, को ठुलो, भनेर अवहेलना गरेको थाहा भएन । जब हाई स्कुल पढ्न छिमेको गाऊ राखु भन्ने गाउमा पुगियो जुन गाउँमा मगरको बस्ति थिएन त्यहाँका बासिन्दाहरु सबै बाहुन, क्षेत्री, ठकुरी र दलितहरु थिए । हाई स्कुल भर्ना भएको पहिलो दिनमा कलासमा छिर्ने बितिक्कै एक जना साथीबाट आज पनि हाम्रो कलासमा एक जना लिडो भर्ना भएको छ भन्ने शब्द सुने । म कलासमा प्रवेश गर्दा सबै गलललल हाँसे तर मैले सोचेको थिए अरुनै प्रशंगमा हासेका होलान तर त्यो अवस्था रहेन दिनदिनै यतै लिडो, उतै लिडो, जहाँ भेटे पनि, जे गरे पनि लिडो भनेर जिस्काउन होच्च्याउन थाले मलाई त्यस्पस्चात म हैरान भएर एक जना बाहुन साथीलाई सोधे ए मित्र किन मलाइ सबै जनाले लिडो भनेर बोलाउछन अनि जिस्काउछन ? बाहुन मित्रले भने ए दुत बहादुर तिम्रो पुच्छर नभएको भएर लिडो भनेको हो भन्ने उत्तर आयो । अनि मैले बाहुन मित्रलाई तुरुन्तै बिमति जनाए, ए मित्र मान्छेको पनि पुच्छर हुन्छ ? भनि प्रश्न गरे उनको कुटनीतिक उत्तर थियो तिम्रो जनै नभएर लिडो भनेको हो भनेर बाहुन मित्रले भने । बाहुन मित्रको यो उत्तरले पनि मलाई चित्त बुझेन, त्यसैले अर्को क्षेत्री मित्रलाई सोधे, मित्र मलाई किन सबै साथीहरुले लिडो भन्छन ह ? उनको सटिक उत्तर थियो ए दुत बहादुर मगरहरुको बुद्धि हुदैन त्यसले लिडो भनेको हो । यस उत्तरले मलाइ साच्चिकै गभिर बनायो मगरको छोरो आफु जसरी सजिलो गरी बोलिन्थ्यो नेपाली बिषयमा त्यस्तै लेखिदा बडो समस्या परेको थियो झन मगरको बुद्धि हुदैन भन्दा त झन्डै स्कुल छोडने अवस्थामा पुगेको थिए । त्यति बेला मैले एउटा उखानको टुक्का स्मरण गरेको थिए कि, "इख नभएको मान्छे र बिष नभएको सर्प" बेकामको हुन्छ भनेर । सोहि उखानको टुक्का अनुरुप इख लिएर, बडो चनाखो भएर पढ्न शुरु गरे, फलस्वरुप हरेक बर्षको परीक्षाहरूमा उत्कृष्ट नतिजा निकाल्दै सेन्ट अफ टेस्ट परिक्षा र एसएलसी परिक्षा दुवैमा मैले सबैको भन्दा बढी नम्बर ल्याएर क्लास टप गरेको थिए । मगर जातिलाई लिडो भन्ने र मगरजातिको बुद्धि हुन्न भन्ने गैर मगरहरुलाई मगरको पनि बुद्धि हुन्छ भनेर मज्जाले पुष्टि गरेर देखाइदिएको थिए ।

कर्म थलोको कुरा गर्नु पर्दा जब मैले एसएलसी पास गरे, त्यसपस्चात म चिम्खोलामै फर्किएर झन्डै दुइ बर्ष जति शिक्षण पेशा गरे । सायद मगर गाऊ भएर होला फेरि लिडो, मगर, बुद्धि नभएको भनेर हेपाई खानु परेन । शिक्षण पेशा पश्चात रोजी रोटीको खोजीमा ब्रिटिश आर्मीमा भर्ति भए त्यस्तै तितो सत्य पल्टन घरहरुमा पनि धेरै अनुभव गरे त्यस मध्ये एउटा प्रशंग जोड्न चाहन्छु हंगकंगमा एक साल Recruit Training गरे पश्चात 6 Gurkha Rifles (6 GR) मा जाने छनौटमा परेर 6 GR जान पर्ने भयो, 6 GR Brunei मा थियो Brunei गए । पल्टन गएको एक सालमा भित्रमा आर्मीमा चाहिने सम्पूर्ण शिक्षाहरु उतिर्ण (Education Qualified) स्कुल नगैकन उतिर्ण गरे । दोश्रो बर्षमा आर्मीलाई पढाउने शिक्षक (Education Instructor) पनि पास गरेर पहिलो छुट्टी नेपाल गएको थियो । मलाइ लाग्थ्यो मेरो भबिश्य उज्जवल छ म अफिसर हुने छु भनेर सोचेको थिए तर बिडम्बना म नेपालबाट हाजिर हुदा मलाइ अर्कै ठाउँमा सरुवा गरिएको थियो जुन ठाउँमा कहिले पनि अफिसर हुन पाउने अबसर थिएन । हुन्छु, गर्छु, खान्छु भन्ने इच्छा शक्ति हुँदा हुँदै पनि टुसाएको टुसालाई जरै देखि उखालेर फालि दिएको पिडा अहिले सम्म संझी रहन्छु । म माथि यस्तो षडयन्त्र रच्नुको मुख्य कारण म मगरको छोरो भएको कारण थियो । यो तितो अनुभब अझै सम्म पनि यो मानस पटलमा ताजै बनेर बसेको छ ।

जब म आर्मिघरबाट रिटाएर्ड भए पछि म मगर संघ युकेमा आबद्ध भई कार्यक्रम संयोजक, महासचिब, बरिष्ठ उपाध्यक्ष हुदै अध्यक्ष जस्तो गरिमामय पदको जिम्मेवारी बहन गरिसकेको छु । झन्डै १३ बर्ष भन्दा धेरै समय मगर संघ युकेको महत्वपूर्ण पदहरुमा बसेर काम गर्दा धेरै उत्तार चढाबको साथै तिठा मिठा संझना र अनुभब बटुलेको छु । यो यात्रामा पुर्ब, पश्चिम, उत्तर, दक्षिणका मगरहरुसंग उठबस, हांसी खुशी र मगरहरुको लागि केहि राम्रा कामहरु गर्ने मौका पनि मिलेको छ । मेरो अनुभबमा धेरै मगरहरु मगरको लागि केहि गर्नु पर्छ भन्ने सकारात्मक सोचाइ बोकेका मगरहरु छन भने केहि मगरहरु भने नकरात्मक सोचाइले ग्रशित भएको, ढलेको सिन्को नभाच्ने, काम गर्न पनि नसक्ने, केहि गर्छु भन्ने मगरहरुको पनि खुट्टो तानिदिने, सधै भरि सत्ताको खेलमा मरिहत्ते गर्ने मगरहरु पनि भेटेको छु । त्यति मात्र होइन मगर कुरा नबोल्ने मगरलाई मगर होइनस भन्ने, गाईभैसी खाने मगरलाई मगर होइनस भन्ने बिखण्डनकारी मगरहरुसंग पनि काम गरेको अनुभब छ । यतिखेर एउटा प्रशंग जोड्न चाहे, मगर संघ युकेको चौथो महाधिवेशनमा मैले अध्यक्षको लागि उमेद्वारी दर्ता गरेको थिए । मेरो उमेद्वारीलाई च्यालेन्ज गर्दै एक जना मगर संघ युकेको जिम्मेवारी व्यक्तिले भने कि, तिमी पुन हौँ पुनहरु मगर संघ युकेको अध्यक्ष हुन पाउदैन । ती व्यक्तिले के भनेका हुन कुरो बुझ्न कठिनाइ भएको थियो जुन संस्थामा म १० बर्ष सम्म अनवरत रुपमा कार्यक्रम संयोजक, महासचिब र बरिष्ठ उपाध्यक्ष पदमा काम गरी सकेको थिए । त्यति मात्र होइन केहि मगरहरुले त उनीहरु आबद्ध भएको राजनीतिक पार्टीको सदस्यता नलिए सम्म अध्यक्ष खान दिदैनौ भनेर धम्कि पनि दिएका थिए ।यसरि मगर संघलाई नै उनका बाउबाजेका बिर्ता तथा पेवा जस्तो गर्ने संकीर्ण बिचार भएका मगरहरु पनि भेटेको छु । मगरले मगरलाई यसरी हेप्छन भन्ने कुरा पनि राम्रोसंग अनुभब गरेको छु ।

मगर भनेर गौरब गर्नको लागी मगर भाषा बोलेर तथा मगर ड्रेस पहिरिएर मात्र हुदैन ।मगर भाषा तथा मगर ड्रेस त गैर मगरहरुले पनि बोल्न सक्छन तथा पहिरिन सक्छन के उनीहरुलाई मगर भाषा बोल्यो, मगर ड्रेस पहिरियो भन्दैमा मगर भन्ने ? यस्ता गैजिम्मेवारी कुराहरु नगरे राम्रो हुने थियो । गाई खायो, भैसी खायो, सिनु खायो, सुँगुर खाएन भनेर मगरले मगरलाई आरोप प्रत्यारोप नगरे बेस हुने थियो । त्यस्तै गरी मगरहरुले राजनीतिक, सामाजिक र धार्मिक अधिकार स्वतन्त्र रुपले उपयोग गर्न पाउनु पर्छ । राजनीतिक, सामाजिक र धार्मिक अधिकारलाई सहि ढंगले सदुपयोग गर्न सकिएन भने यसले बिखन्डन ल्याउछ र मगर मगर बीच फुट पैदा गर्छ । हामी मगरहरु पुर्ब, पश्चिम, उत्तर दक्षिण छरिएर बसेका छौं । हाम्रो रितिरिवाज, रहनसहन, चाडपर्ब, भाषा, धर्म, सांस्कृति आदि बेग्ला बेग्लै छ त्यसलाई एक मगरले अर्को मगरले मान्दै आएको रितिरिवाज, रहनसहन, चाडपर्ब, भाषा, धर्म, सांस्कृति आदिलाई एकार्कामा सम्मानका साथ ग्रहण गर्न सक्नु पर्छ । आजको एक्काइसौ शताब्दीमा हामी मगरहरु यस्ता झिना मसिना कुराहरुमा अल्झेर बस्न हुदैन । मगरले मगरलाई शोषण र दमन गर्न हुदैन । मगरहरुलाई कसरी एकत्रित गर्न सकिन्छ भन्ने तिर बिचार पुर्याउनु पर्छ । मगरहरुले आफ्नो व्यक्तिगत तथा दलगत स्वार्थलाई त्यागेर तथा माथि उठेर मगरहरुको हकहित र अधिकार राज्यसँग मागेर होइन आफु सक्षम भएर मगर र सारा नेपालीको लागि केहि उदारणीय कामहरु गर्न जरुरी छ । मगरहरु सक्षम हुनको लागि शिक्षित हुन जरुरि छ । शिक्षित भइयो भने राष्ट्रको बिकाश र सम्वृद्धि असम्भब छैन ।

काइला मगर संघ यु केका निवर्तमान अध्यक्ष, साहित्यकार तथा समाजसेवी हुन । 

Last Updated on Wednesday, 22 June 2016 21:34

Hits: 529

हार्दिक श्रध्दाञ्जलि - गोरे बहादुर खपांगी